اشتراک گذاری در:
کارشناسی خودرو عبادی

مشخصات موتور TU5 و بررسی عملکرد تیوفایو

  • نویسنده: کیوان کاری
  • انتشار:
  • بروزرسانی:
فهرست مطالب

موتور tu5 یکی از پیشرانه‌های بنزینی گروه پژو سیتروئن (PSA) است که با حجم ۱۵۸۷ سی‌سی در رده موتورهای ۱.۶ لیتری قرار می‌گیرد. این موتور چهار سیلندر خطی و ۱۶ سوپاپ دارد و با تولید حدود ۱۰۵ اسب بخار قدرت و ۱۴۲ نیوتن‌متر گشتاور، در خودروهایی مانند پژو ۲۰۶ تیپ ۵، پژو ۲۰۷ و پژو پارس استفاده شده است. ترکیب قدرت مناسب، مصرف سوخت قابل قبول و دسترسی به قطعات یدکی باعث شده تیوفایو طی سال‌های گذشته جایگاه پررنگی در خودروهای بازار ایران داشته باشد.

در این مقاله از کارشناسی خودرو عبادی، در مورد مشخصات فنی، مزایا، معایب و عملکرد موتور tu5 صحبت می‌کنیم.

مشخصات موتور tu5

مشخصات کامل و فنی موتور تیوفایو در جدول زیر به صورت خلاصه آمده است.

مشخصه فنی مقدار
نوع موتور tu5 / tu5JP4
حجم موتور ۱۵۸۷ سی‌سی
تعداد سیلندر ۴ سیلندر خطی
تعداد سوپاپ ۱۶ سوپاپ
آرایش سوپاپ‌ها DOHC (دو میل‌سوپاپ)
قطر سیلندر ۷۸.۵ میلی‌متر
کورس پیستون ۸۲ میلی‌متر
نسبت تراکم حدود ۱۰.۵ به ۱
حداکثر قدرت ۱۰۵ اسب بخار (۷۸ کیلووات)
دور موتور در حداکثر قدرت ۵۸۰۰ دور در دقیقه
حداکثر گشتاور ۱۴۲ نیوتن‌متر
دور موتور در حداکثر گشتاور ۴۰۰۰ دور در دقیقه
سیستم سوخت‌رسانی انژکتوری چندنقطه‌ای (MPI)
نوع سوخت بنزین بدون سرب
ظرفیت روغن موتور با تعویض فیلتر حدود ۳.۴ لیتر
سیستم انتقال قدرت رایج دستی ۵ سرعته
استاندارد آلایندگی یورو ۳ تا یورو ۵

موتور tu5 ساخت کدام کشور است؟

موتور tu5 ساخت کشور فرانسه است و ریشه طراحی آن به گروه خودروسازی پژو سیتروئن (PSA) برمی‌گردد. این پیشرانه در خانواده موتورهای TU قرار دارد و ابتدا برای استفاده در خودروهای پژو و سیتروئن توسعه داده شد. نسخه tu5JP4 نیز به‌عنوان یکی از مدل‌های ۱.۶ لیتری این خانواده در خودروهایی مانند پژو ۲۰۶ و سیتروئن C4 به کار رفته است.

موتور تیوفایو در ایران نیز تولید می‌شود. شرکت ایران خودرو خطوط مونتاژ این پیشرانه را راه‌اندازی کرده و علاوه بر مونتاژ، بخش‌هایی مانند بلوک سیلندر و سرسیلندر آن نیز در داخل کشور ماشین‌کاری می‌شوند.

موتور tu5 چند اسب بخار است؟

موتور tu5 در حالت استاندارد کارخانه توانایی تولید ۱۰۵ تا ۱۱۰ اسب بخار قدرت در ۵۸۰۰ دور در دقیقه و ۱۴۲ نیوتن‌متر گشتاور در ۴۰۰۰ دور در دقیقه را دارد.

مقدار اسب بخار موتور تیوفایو بسته به وزن و نوع اتاق خودرو (پژو ۲۰۶، ۲۰۷، پارس، رانا یا تارا)، کالیبراسیون سیستم مدیریت موتور (ECU) و کیفیت بنزین می‌تواند تغییرات جزئی داشته باشد.

موتور tu5 چند سوپاپ دارد؟

موتور tu5 از یک بلوک ۴ سیلندر خطی با طراحی میل سوپاپ دوبل در بالا (DOHC) بهره می‌برد و ۱۶ سوپاپ (۴ سوپاپ برای هر سیلندر) دارد.

وجود ۱۶ سوپاپ باعث می‌شود عملیات تنفس (ورود هوا و سوخت) و تخلیه (خروج دود) در محفظه احتراق بسیار سریع‌تر و کامل‌تر از موتورهای ۸ سوپاپ انجام شود که نتیجه آن راندمان بالاتر، لرزش کمتر و عملکرد بسیار روان‌تر پیشرانه، به‌ویژه در دورهای بالای موتور است.

موتور tu5 چند سی سی است؟

حجم دقیق موتور tu5 برابر با ۱۵۸۷ سی‌سی (سانتی‌متر مکعب) است که در اصطلاحات تجاری و بازار خودرو معمولا به عنوان یک موتور ۱.۶ لیتری یا ۱۶۰۰ سی‌سی شناخته می‌شود.

حجم موتور تیوفایو از طریق طراحی یک بلوک چدنی با چهار سیلندر خطی به دست آمده است که در آن قطر داخلی هر سیلندر معادل ۷۸.۵ میلی‌متر و مسافت حرکت پیستون درون آن برابر با ۸۲ میلی‌متر است.

مصرف سوخت موتور tu5 چقدر است؟ 

مصرف سوخت موتور tu5 چقدر است؟

مصرف سوخت موتور tu5 در دسته موتورهای اقتصادی و کم‌مصرف قرار می‌گیرد. مصرف سوخت ترکیبی این موتور معمولا بین ۶.۵ تا ۷.۵ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر است.

مصرف سوخت موتور تیوفایو در جاده‌های خارج از شهر و سرعت‌های ثابت به حدود ۵.۵ تا ۶ لیتر کاهش می‌یابد، اما در ترافیک‌های شهری و با روشن بودن سیستم کولر، مصرف آن به ۸.۵ تا ۹ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر می‌رسد.

عمر مفید موتور tu5 چقدر است؟

عمر مفید موتور tu5 در صورت استفاده اصولی و رعایت دقیق سرویس‌های دوره‌ای، بسیار بالا است و معمولا بین ۲۵۰,۰۰۰ تا ۳۵۰,۰۰۰ کیلومتر بدون نیاز به تعمیر اساسی (باز شدن موتور برای تعویض رینگ و پیستون) کار می‌کند.

پیشرانه موتور تیوفایو به حرارت بالا و کیفیت روغن به شدت حساس است؛ بنابراین سلامت سیستم خنک‌کننده، تعویض منظم روغن موتور با گرانروی مناسب و از همه مهم‌تر، تعویض دقیق تسمه تایم (هر ۶۰ هزار کیلومتر) برای جلوگیری از پارگی تسمه و کج شدن سوپاپ‌ها، شروط اصلی برای رسیدن به این طول عمر بالا هستند.

مزایا و معایب موتور tu5 چیست؟

موتور tu5 استهلاک پایین، مصرف کم و قدرت مناسبی دارد، اما به خرابی سیستم خنک‌کننده و پارگی تسمه تایم به شدت حساس و پرهزینه است.

مزایا معایب
مصرف سوخت نسبتا اقتصادی حساسیت به کیفیت و زمان تعویض روغن
قدرت و شتاب مناسب برای رانندگی روزمره حساسیت به افزایش دمای موتور
عملکرد نرم و صدای نسبتا کم احتمال روغن‌ریزی در کارکرد بالا
دسترسی آسان به قطعات یدکی حساسیت به زمان تعویض تسمه تایم
فراوانی تعمیرکاران متخصص هزینه بالای برخی تعمیرات
دوام مناسب با نگهداری اصولی دسترسی دشوار به برخی قطعات در محفظه موتور
عملکرد مناسب در دورهای بالا کشش محدودتر در دور موتور پایین

عملکرد فنی موتور تیوفایو

موتور tu5 یک پیشرانه بنزینی چهار زمانه و تنفس طبیعی است که عملکردش بر پایه ترکیب مناسب حجم موتور، سیستم ۱۶ سوپاپ و پاشش الکترونیکی سوخت شکل می‌گیرد. این موتور در دورهای مختلف، هوا و سوخت را وارد سیلندرها می‌کند، مخلوط را با جرقه شمع می‌سوزاند و انرژی حاصل را به حرکت میل‌لنگ تبدیل می‌کند.

در ادامه، عملکرد فنی این موتور را از نظر مهندسی و مکانیکی کالبدشکافی می‌کنیم.

معماری و ساختار پایه

حجم دقیق این موتور ۱۵۸۷ سی‌سی است. قطر سیلندر برابر با ۷۸.۵ میلی‌متر و کورس پیستون برابر با ۸۲ میلی‌متر است. این طراحی کورس‌بلند (Undersquare) در تئوری برای تولید گشتاور مناسب ساخته شده است.

بلوک سیلندر از جنس چدن ریخته‌گری شده و سرسیلندر از جنس آلومینیوم است. چدنی بودن بلوک باعث مقاومت بسیار بالای پایین‌تنه موتور در برابر تنش‌های حرارتی و فشارهای احتراق می‌شود، هرچند وزن موتور را نسبت به نمونه‌های تمام‌آلومینیومی مدرن افزایش داده است. نسبت تراکم این موتور ۱۰.۵ به ۱ است که ایجاب می‌کند برای جلوگیری از پدیده ناک (احتراق پیش‌رس) از بنزین با اکتان بالا استفاده شود.

سیستم تنفس و سرسیلندر

قلب تپنده و نقطه قوت tu5 سرسیلندر ۱۶ سوپاپ با دو میل‌سوپاپ در بالا (DOHC) است. این موتور از تایپیت‌های هیدرولیکی بهره می‌برد؛ به این معنی که لقی سوپاپ‌ها با فشار روغن موتور به‌صورت خودکار تنظیم می‌شود و نیازی به فیلرگیری دستی مانند موتور XU7 ندارد؛ به همین دلیل، عملکرد بی‌صدا و باز و بسته شدن دقیق سوپاپ‌ها وابستگی شدیدی به کیفیت روغن موتور (معمولا با گرانروی 10W-40) و فشار اویل‌پمپ دارد.

منحنی قدرت و رفتار گشتاور به دلیل تنفس طبیعی و طراحی ۱۶ سوپاپ، راندمان حجمی این موتور در دورهای پایین چندان بالا نیست؛ بنابراین موتور در دورهای زیر ۳۰۰۰ دور در دقیقه تا حدودی کند احساس می‌شود. اما با عبور از دور ۳۵۰۰، سرعت جریان هوا در مانیفولد ورودی بهینه‌تر شده و موتور اصطلاحا «بیدار می‌شود».

حداکثر گشتاور (۱۴۲ نیوتن‌متر) در ۴۰۰۰ دور در دقیقه و حداکثر قدرت حدود ۱۰۵ تا ۱۱۰ اسب بخار در ۵۸۰۰ دور در دقیقه به دست می‌آید. این یعنی tu5 یک موتور دوربالا محسوب می‌شود که بهترین راندمان خود را در دورهای میانی و بالا ارائه می‌دهد.

سیستم سوخت‌رسانی و مدیریت (ECU)

پاشش سوخت در این پیشرانه از نوع چند نقطه‌ای ترتیبی (MPI) است. در نسخه‌های استاندارد از ایسیوهای معتبری نظیر بوش سری ME 7.4.4 و ME 7.4.5 استفاده شده که هماهنگی بسیار دقیقی با سنسورهای موتور (سنسور اکسیژن، مپ سنسور و ناک سنسور) دارند.

همچنین استفاده از مانیفولد هوای پلاستیکی (کامپوزیتی) در این موتور، علاوه بر کاهش وزن، از گرم شدن بیش از حد هوای ورودی (Heat Soak) جلوگیری کرده و هوای خنک‌تری را به محفظه احتراق می‌رساند که مستقیما روی افزایش توان خروجی تاثیرگذار است.

نتیجه عملکرد:

موتور tu5 ترکیبی موفق از مصرف سوخت اقتصادی، استهلاک منطقی و بازدهی مناسب برای استفاده‌های روزمره و جاده‌ای است. این پیشرانه ماهیتی دور بالا دارد و بیشترین شتاب و چالاکی خود را در دورهای بالای ۳۵۰۰ نشان می‌دهد؛ بنابراین نسبت به موتورهای ۸ سوپاپ سنتی، برای استخراج حداکثر توان نیاز به رانندگی پرگازتری دارد.

رمز بقا و طول عمر بالای این موتور، وابستگی مطلق آن به نگهداری پیشگیرانه و اصولی است. استفاده از روغن باکیفیت برای حفظ سلامت تایپیت‌های هیدرولیک، بررسی مداوم سیستم خنک‌کننده، و تعویض وسواس‌گونه تسمه تایم برای جلوگیری از برخورد سوپاپ‌ها با پیستون، شروط حیاتی مالکیت آن هستند.

در مجموع، موتور tu5 به دلیل فراوانی بی‌نظیر قطعات و تعادل عالی میان قدرت و مصرف، همچنان یکی از بی‌دردسرترین و ارزشمندترین موتورها در بازار خودروی ایران به شمار می‌رود.

نکات مهم برای نگهداری و افزایش عمر موتور tu5 

نکات مهم برای نگهداری و افزایش عمر موتور tu5

موتور تیوفایو با وجود استهلاک پایین، پیشرانه‌ای دقیق و حساس به سرویس‌های دوره‌ای است که سلامت آن مستقیما به کیفیت روانکارها و عملکرد سیستم خنک‌کننده گره خورده است. با رعایت زمان‌بندی دقیق در تعویض قطعات مصرفی، می‌توانید عمر این پیشرانه را به راحتی افزایش داده و از خرابی‌های پرهزینه جلوگیری کنید.

تعویض به‌موقع و وسواس‌گونه تسمه تایم

موتور tu5 از نوع تداخلی است؛ به این معنی که با پاره شدن تسمه تایم، سوپاپ‌ها فورا با پیستون برخورد کرده و فاجعه‌ای پرهزینه در موتور رخ می‌دهد. تسمه تایم، هرزگردها و تسمه سفت‌کن باید حتما هر ۶۰ هزار کیلومتر یا نهایتا هر ۴ سال (حتی در صورت کارکرد کمتر) با قطعات اورجینال تعویض شوند.

استفاده از روغن موتور باکیفیت و تعویض زودهنگام

این موتور دارای ۱۶ تایپیت هیدرولیکی است که لقی سوپاپ‌ها را با فشار روغن تنظیم می‌کنند. استفاده از روغن نامرغوب یا تاخیر در تعویض باعث گرفتگی این تایپیت‌ها و ایجاد صدای «تیک تیک» در سرسیلندر می‌شود. همیشه از روغن با گرانروی 10W-40 (سطح کیفی SM یا SN) استفاده کرده و همراه با فیلتر روغن، هر ۵ تا ۷ هزار کیلومتر آن را تعویض کنید.

رسیدگی مداوم به سیستم خنک‌کننده (رادیاتور)

بلوک چدنی و سرسیلندر آلومینیومی tu5 ضریب انبساط متفاوتی دارند و جوش آوردن موتور می‌تواند به سرعت باعث سوختن واشر سرسیلندر شود. استفاده دائمی از ترکیب استاندارد ضدیخ و آب مقطر در تمام فصول سال، هواگیری اصولی سیستم، تعویض به‌موقع ترموستات و اطمینان از سلامت درب رادیاتور برای بقای این موتور حیاتی است.

تعویض شمع‌ها و فیلتر سوخت

به دلیل نسبت تراکم نسبتا بالای این موتور (۱۰.۵ به ۱)، احتراق ناقص فشار زیادی به پیستون‌ها وارد می‌کند. برای جلوگیری از پدیده ناک زدن موتور، حفظ شتاب و کاهش مصرف سوخت، شمع‌ها را هر ۳۰ تا ۴۰ هزار کیلومتر با نمونه‌های استاندارد تعویض کنید؛ همچنین تعویض فیلتر بنزین در هر سرویس روغن، مانع از کثیف شدن سوزن انژکتورها می‌شود.

بررسی سلامت موتور tu5 با کارشناسی خودرو عبادی

بررسی سلامت موتور  هنگام خرید خودروی کارکرده توسط کارشناس، حیاتی‌ترین و مهم‌ترین بخش معامله است. موتور قلب تپنده خودرو است و هرگونه ایراد پنهان در آن، به‌ویژه در پیشرانه‌های حساسی مانند tu5، می‌تواند هزینه‌های تعمیراتی کمرشکنی نظیر تعمیر اساسی بلوک سیلندر یا تعویض سرسیلندر را به شما تحمیل کند.

مجموعه تخصصی و شناخته‌شده‌ای نظیر کارشناسی خودرو عبادی، برای تضمین سلامت فنی و موتور خودرو، به جای تکیه بر حدس و گمان، یک فرآیند عیب‌یابی چند مرحله‌ای و دقیق را اجرا می‌کنند تا حداکثر اطمینان را به شما در خرید خودروی کارکرده ارائه دهند.

کلام آخر

موتور tu5 یکی از محبوب‌ترین و متعادل‌ترین پیشرانه‌های بازار ایران است که به لطف طراحی ۱.۶ لیتری و ۱۶ سوپاپ، ترکیب ایده‌آلی از مصرف سوخت اقتصادی و قدرت مناسب را ارائه می‌دهد. این موتور با وجود استهلاک پایین و فراوانی قطعات یدکی، به شدت نیازمند نگهداری اصولی است؛ به طوری که با استفاده از روغن باکیفیت، رسیدگی مداوم به سیستم خنک‌کننده و تعویض وسواس‌گونه تسمه تایم، می‌تواند سال‌ها عملکردی بی‌دردسر، روان و پرشتاب داشته باشد.

منابع مقاله

  1. en.wikipedia.org
  2. mymotorlist.com

سوالات متداول

موتور tu5 در اصطلاح بازار خودرو به عنوان موتور هزار و ششصد (۱۶۰۰) شناخته می‌شود (حجم دقیق آن ۱۵۸۷ سی‌سی است).

اشتراک گذاری در:

دیدگاه کاربران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

🛡️ ماشین دلخواهت رو پیدا کردی؟
قبل از قولنامه، با یک کارشناسی دقیق از ضررهای چند میلیونی جلوگیری کن.