ECU چیست؟ چه وظایفی را در خودرو برعهده دارد و از چه قطعاتی تشکیل شده است؟
ECU واحد پردازشگری است که وظیفه نظارت و ایجاد هماهنگی بین اجزای فنی خودرو را برعهده دارد. از همین جهت، وظایف مختلفی برای این قطعه تعریف شده و اجزای متعددی نیز در تکمیل عملکرد آن دخالت دارند. پاسخهای کامل و جامع به سوالات بالا را در ادامه این مقاله پیدا کنید.
ECU چیست؟
ECU در واقع مخفف Electronic Control Unit به معنای واحد کنترل الکترونیکی است. به این قطعه اصطلاحا کامپیوتر خودرو میگویند چرا که عملکرد سیستمهای مختلفی در سراسر خودرو را کنترل میکند و یک نوع اتاق فرمان محسوب میشود. ECU اطلاعات خود را از سنسورهای مختلفی در بخشهای متعدد خودرو دریافت میکند و بعد از پردازش پاسخ خود را به عملگرها منتقل میکند.
اما به طور کلی وظیفه ECU چیست؟ اگر بخواهیم در یک جمله وظیفه اصلی ECU را تعریف کنیم، میتوانیم بگوییم: «حفظ عملکرد ماشین در بالاترین سطح ممکن» امروزه تقریبا تمام خودروهای مدرن مجهز به ایسیو هستند. از انواع خودروهای تویوتا گرفته تا خودروهای بیامو و حتی برخی مدلهای چینی. هر یک از این خودروها مجهز به نوع و تعداد خاصی از پردازشگرهای رایانهای هستند. اگر چه ماهیت تمام این پردازشگرها یکسان بوده و از اجزای مشترکی تشکیل شدهاند اما هر کدام وظیفه کنترل عملکرد بخش خاصی از اتوموبیل را برعهده دارند. از جمله واحدهای کنترل الکترونیکی معروف در خودروهای پیشرفته به واحدهای زیر میتوانیم اشاره کنیم:
- EMS یا واحد کنترل موتور
- TCM یا واحد کنترل گیربکس
- BCM یا EBCM واحد کنترل ترمز
- CCM یا واحد کنترل مرکزی
- CTM یا واحد زمانبندی مرکزی
- GEM یا واحد الکترونیکی عمومی
- BCM یا واحد کنترل بدنه
- SCM یا واحد کنترل سیستم تعلیق
بیشتر بخوانید: سیستم تعلیق چیست؟ معرفی اجزا و عملکرد آن در خودرو
وظایف ECU چیست؟
در ابتدا ECU تنها روی عملکرد موتور دخالت داشت اما امروزه دامنه وظایف آن بسیار فراتر رفته و به سایر اجزای اتوموبیل نیز رسیده است.
کنترل موتور
از جمله مهمترین حلقههای فعالیت ECU، کنترل و نظارت بر فعالیت موتور است.
کامپیوتر مرکزی:
- لحظه جرقهزنی شمعها را کنترل میکند.
- باز و بسته شدن سوپاپها را زمانبندی میکند.
- سرعت چرخش موتور در حالت درجا را اندازهگیری و تنظیم میکند.
- مقدار سوخت تزریقی به موتور را کنترل میکند.
- نسبت مناسب هوا به سوخت را تنظیم میکند.
مدیریت انتقال قدرت
فعالیت گیربکس اتومات در انتقال قدرت به چرخها توسط این بخش کنترل میشود.
کنترل سیستم ایمنی
فعالیت ترمز ABS، کیسه هوا و سایر امکانات ایمنی خودرو تحت نظر ایسیو قرار دارند.
ایجاد هماهنگی بین اجزای مختلف
ECU با برقراری ارتباط با سایر واحدهای الکترونیکی در خودرو، دامنه اختیارات خود را گستردهتر کرده و بخشهای بیشتری از خودرو را به یکدیگر متصل میکند.
عیبیابی خودکار
در صورت بروز هرگونه خطا در سیستمهای مختلف خودرو، ECU با روشن کردن چراغ چک هشدارهای لازم را به راننده منتقل میکند.
در مورد 15 دلیل روشن شدن چراغ چک ماشین و راهکارهای رفع آن در اینجا بخوانید.
اجزای مختلف ECU در خودرو کدامند؟
برای ارائه پاسخی کاملتر به این سوال که «ECU چیست» باید در ادامه بدانیم که این کامپیوتر مرکزی از چه اجزایی تشکیل شده است. در خودروهای مدرن امروزی، واحد کنترل الکترونیکی برای اینکه بهتر بتواند از پس وظایف خود بربیاید، به معماری پیچیده و اجزای پیشرفتهتری نیاز دارد. از جمله این اجزا و کاربرد هر کدام را در بخش زیر میبینید.
به صورت عمده وظیفه اصلی ECU، پایش عملکرد موتور است. بنابراین ما در ادامه، اجزای این سیستم را در بخش موتور بررسی کردهایم.
سنسورها
فعالیت ECU از سنسورها آغاز میشود. در سراسر خودرو سنسورهای مختلفی حضور دارند که وظیفه آنها اندازهگیری دما، سرعت، فشار و ترکیب شیمیایی و انتقال اطلاعات به ECU است. از جمله مهمترین این سنسورها به موارد زیر میتوانیم اشاره کنیم:
| چه چیزی را اندازهگیری میکند؟ | در چه فرآیند کنترلی دخالت دارد؟ | |
|---|---|---|
| 1-سنسور دما | • دمای روغن موتور • مایع خنککننده موتور • هوا | • تنظیم ترکیب سوخت • زمانبندی جرقه |
| 2-سنسور فشار | • فشار سوخت • فشار روغن موتور • فشار هوا | • تنظیم عملکرد موتور • تنظیم جرقهزنی |
| 3-سنسور سرعت | • سرعت چرخش میللنگ و میلسوپاپ | • زمانبندی باز و بسته شدن سوپاپ • زمانبندی جرقه |
| 4-سنسور اکسیژن | • میزان اکسیژن در گازهای خروجی | • تنظیم نسبت هوا به سوخت • کنترل آلایندگی |
| 5-سنسور جریان هوای ورودی | • حجم هوای واردشده به موتور | • تعیین مقدار مناسب سوخت برای احتراق |
| 6-سنسور ضربه | • ضربههای وارده به موتور | • اصلاح زمانبندی جرقه • محافظت از موتور |
فرمدهنده سیگنال
اطلاعاتی که توسط حسگرها جمعآوریشده باید توسط واحدهای فرمدهنده سیگنال ترجمه شوند. این واحدها اطلاعات را به گونهای در میآورند تا برای ECU قابل درک باشند.
مبدلهای آنالوگ به دیجیتال
در مرحله بعدی، سیگنالهای تولیدشده باید از حالت آنالوگ خارجشده و به فرم دیجیتال تبدیل شوند. به این واحدهای مبدل، ADC گفته میشود.
ریزکنترلگر و واحدهای پردازشی
اگر بخواهیم پاسخی دقیقتر به سوال «اجزای ECU چیست» بدهیم، باید بگوییم که ECU مرکزی از ریزکنترلگرها و واحدهای پردازشی متعددی ساخته شده است. سیگنالهایی که به فرم دیجیتال درآمدهاند، توسط این بخشها دریافت شده، پردازش و دستهبندی میشوند و متناسب با دادههای از پیش تعیینشده پاسخی مناسب به هر سیگنال داده میشود.
مبدلهای دیجیتال به آنالوگ
پاسخهای دیجیتال پردازندهها باید برای ارسال به بخشهای مختلف خودرو، مجدد به فرم آنالوگ تبدیل شوند. برای این منظور مبدلهای مختلفی در سراسر سیستم نصب شدهاند.
خروجیها
در حلقه آخر از اجزای ECU قرار دارند و سیگنالهای آنالوگ را به بخشهای مختلف خودرو از جمله شمع، کوئلجرقهزن، انژکتور و… منتقل میکنند.
نشانههای خرابی ECU چیست؟
از جمله نشانههای رایج خرابی ECU که در صورت بروز هر کدام باید خودرو را به یک متخصص نشان دهید، موارد زیر هستند:
- احتراق ناقص سوخت در موتور یا خاموشی متناوب خودرو
- روشن نشدن ماشین
- کاهش بازدهی موتور
- مصرف سوخت بالا
- روشن شدن چراغ چک
- خاموش شدن ناگهانی ماشین در حال حرکت
جمعبندی
در این مقاله سعی کردیم تا به یکی از پرتکرارترین سوالات مخاطبان یعنی ECU چیست و چه کاربردی دارد پاسخ دهیم. جالب است بدانید که یکی از روشهای دقیق برای تشخیص کارکرد واقعی خودرو در جلسه کارشناسی، همین بررسی ECU است. خودروهای کمکارکرد عموما خطاهای کمتری را در ECU خود نشان میدهند و از این جهت ارزش بالاتری در بازار خودروهای دست دوم خواهند داشت.
اگر میخواهید به هنگام خرید این دست خودروها سرتان کلاه نرود و از کارکرد حقیقی خودرو و همچنین ایرادات سیستمهای مختلف آن آگاه شوید، میتوانید از متخصصان ما در کارشناسی خودرو عبادی کمک بگیرید. برای رزرو نوبت و دریافت مشاوره همین حالا تماس بگیرید.
سوالات متداول
ECU چیست؟
واحد کنترل الکترونیکی که عملکرد سیستمهای مختلف در سراسر خودرو را کنترل میکند.
اجزای اصلی ECU کدامند؟
1-سنسورها. 2-فرمدهنده سیگنال. 3-مبدل آنالوگ به دیجیتال. 4-پردازنده. 5-مبدل دیجیتال به آنالوگ. 6-خروجی.
نشانههای خرابی ECU چیست؟
1-احتراق ناقص سوخت. 2-روشن نشدن ماشین. 3-کاهش بازدهی موتور. 4-مصرف بیش از حد سوخت.
