همه چیز درباره سه نرخی شدن بنزین: بررسی کامل تبعات آن بر بازار خودرو

سه نرخی شدن بنزین خبر کوتاهی بود که در رسانه‌ها و بین مردم جنجال‌های زیادی به پا کرد. طبق اعلام دولت، خودروهای وارداتی و بدون کارت سوخت از این به بعد باید به جای بنزین آزاد از بنزین مازاد به قیمت لیتری 5000 تومان استفاده کنند. همین تغییر کوچک و طبقه‌بندی بنزین می‌تواند هزینه مالکیت و نگهداری خودروها را به شدت افزایش دهد.

ما در این مقاله می‌خواهیم ابتدا مفهوم بنزین سه نرخی را توضیح دهیم و سپس به تبعات کوتاه‌مدت و بلندمدت این طرح در بازار خودرو بپردازیم. با ما همراه باشید.

سه نرخی شدن بنزین یعنی چه؟

اوایل سال 1404 بود که زمزمه‌های گران شدن بنزین کم کم در بین مردم و دولتمردان شروع شد. اندکی بعد رسانه‌ها خبر از طرح جدید دولت برای سه نرخی شدن بنزین دادند. خبری کوتاه اما پرحاشیه که صدای اعتراض گروهی از مردم را بلند کرد. گران شدن سوخت به هر طریقی به خودی‌خود مشکلات اقتصادی مردم را پیچیده‌تر می‌کند و به صورت مستقیم و غیرمستقیم بر جنبه‌های مختلفی از زندگی تاثیر می‌گذارد.

طبق گفته سخنگوی دولت، بنزین از اواخر امسال به صورت سه نرخی عرضه می‌شود:

• نرخ یارانه‌ای
• نرخ آزاد
• نرخ مازاد

در ادامه به صورت مفصل هر کدام را توضیح می‌دهیم.

نرخ بنزین یارانه‌ای

کارت سوخت خودروهای سواری، به صورت ماهانه حدود 60 لیتر بنزین را در اختیار مصرف‌کنندگان قرار می‌دهد. قیمت مصوب برای این بنزین، لیتری 1500 تومان است. طبق اخبار، دولت فعلا تصمیمی برای گران کردن بنزین سهمیه‌ای ندارد. قابل توجه است که این نرخ تنها برای خودروهای سواری تولید داخل درنظر گرفته شده.

اگر هنوز برای ثبت‌نام کارت سوخت خودرو خود اقدام نکرده‌اید، در مورد چگونگی این فرآیند و مراحل آن در اینجا بخوانید.

نرخ بنزین آزاد

نرخ دوم برای بنزین آزاد است که طبق اعلام دولت با همان میزان قبلی در دسترس مردم قرار می‌گیرد. منتهی برای دریافت آن شروطی وجود دارند. این بنزین تنها به دارندگان کارت سوخت تعلق می‌گیرد که با اتمام بنزین سهمیه‌ای می‌توانند در ماه تا 100 لیتر بنزین با قیمت هر لیتر 3000 تومان داشته باشند. به عبارتی خودروهای بدون کارت سوخت، دیگر نمی‌توانند از بنزین آزاد استفاده کنند.

نرخ بنزین مازاد

نرخ سوم و جنجالی که برای بنزین تعیین شده به مبلغ 5000 تومان است. طبق قانون جدید، خودروهایی که مشمول بنزین سهمیه‌ای نمی‌شوند و تاکنون از کارت سوخت اضطراری استفاده می‌کردند، باید در آینده بنزین را با نرخ مازاد آن تهیه کنند. قانون سه نرخی شدن بنزین بیشتر از همه به ضرر مالکان خودروهای زیر است:

• تمام خودروهای وارداتی
• خودروهای مناطق آزاد
• خودروهای نوشماره
• خودروهای پلاک دولتی به جز آمبولانس
• خودروهای دیگر مالکان چندخودرویی

فرض کنید شما یک پژو پارس و یک 206 دارید که تنها به یکی از آن‌ها بنزین سهمیه‌ای 1500 تومانی تعلق می‌گیرد. برای دیگری تاکنون از بنزین آزاد 3000 تومانی استفاده می‌کردید اما بعد از اجرای قانون سه نرخی شدن بنزین مجبور به خرید بنزین 5000 تومانی می‌شوید. مثلا برای 60 لیتر بنزینی که تا قبل از این حدود 180 هزار تومان بابت آن پرداخت می‌کردید، بعد از این باید 300 هزار تومان بدهید.

چه خودروهایی از طرح سه نرخی شدن بنزین آسیب می‌بینند؟

همانطور که گفتیم تمام خودروهای وارداتی از هر نوعی که باشند مشمول بنزین مازاد می‌شوند. این موضوع به صورت مستقیم روی بازار این خودروها نیز بدون شک تاثیرگذار خواهدبود.

طرفداران خودروهای خارجی از این به بعد به هنگام معامله خودرو جدید، باید علاوه بر بررسی عملکرد موتور و سلامت بدنه، به میزان مصرف سوخت خودرو نیز توجه کنند. بدیهی است که از این به بعد، بیشتر خودروهایی موردتوجه قرار می‌گیرند که نسبتا مصرف سوخت پائین‌تری دارند. خودروهایی خارجی با مصرف سوخت بالا در آینده‌ای نه چندان دور شکست‌های بزرگی را مخصوصا در بازار خرید و فروش دست دوم تجربه خواهندکرد.

این موضوع برای خودروهای داخلی نیز صدق می‌کند و بدون شک بازار خرید و فروش آن‌ها را نیز تحت تاثیر قرار خواهدداد. در مورد میزان مصرف سوخت خودروهای ایرانی و مقایسه کلی بین محصولات سایپا و ایران خودرو در اینجا بخوانید.

بررسی تاثیرات گران شدن بنزین بر بازار خودرو

سه نرخی شدن بنزین تاثیرات مستقیم و غیرمستقیمی روی بازار خودرو می‌گذارد. تغییراتی که در آینده شاهد آن‌ها خواهیم بود، به شرح زیرند.

تغییر رفتار مصرف‌کننده

همانطور که در بخش قبلی نیز گفتیم، با گران شدن بنزین تصمیمات مصرف‌کننده با سوگیری همراه می‌شود.

• مردم بیشتر به سراغ خودروهای کم‌مصرف می‌روند و بازار عرضه و تقاضای آن‌ها گرم می‌شود.
• ثروتمندان بیشتر سراغ خودروهای هیبریدی و برقی می‌روند.
• تقاضا برای خودروهای شاسی‌بلند با موتورهای حجیم کاهش پیدا می‌کند.

تغییر قیمت خودروها

با سه نرخی شدن بنزین، تغییرات قیمت بازار خودرو در طی سه مرحله اتفاق می‌افتد:

• افزایش قیمت اولیه به دلیل شوک روانی: با اعلام رسمی این خبر، شاهد صعود ناگهانی قیمت‌ها در بازار خودرو بودیم. چه خودروهای دست دوم و چه نو، خارجی یا داخلی، افزایش قیمت حدودی را تجربه کردند.
• کاهش قیمت نسبی خودروهای پرمصرف: خودروهای خارجی و داخلی که سرانه مصرف بالایی داشته باشند، به صورت تدریجی کاهش قیمت نسبی را تجربه خواهند کرد.
• افزایش قیمت خودروهای کم‌مصرف: خودروهای با موتور کم‌مصرف محبوبیت پیدا می‌کنند و با افزایش تقاضا، قیمت آن‌ها بالا می‌رود.

تغییر سرنوشت سازندگان

بنزین سه نرخی، سازندگان داخلی را به سمت تولید خودروهای هیبریدی یا بنزینی کم‌مصرف سوق می‌دهد و در درازمدت خطوط تولید خودروهای پرمصرف را برای همیشه خاموش می‌کند.

افزایش تقاضا برای خدمات کارشناسی خودرو

زمانی که بنزین گران می‌شود، دعوای خریدار و فروشنده بر سر میزان مصرف بنزین اوج می‌گیرد. مخصوصا به هنگام خرید خودروهای کارکرده، این اختلاف می‌تواند جدی‌تر باشد. همانطور که می‌دانید سیستم‌های مختلفی در خودرو بر میزان مصرف بنزین تاثیر می‌گذارند. بنابراین به هنگام خرید باید علاوه بر سلامت موتور از سلامت رینگ، لاستیک‌ها، سنسورها و… مطمئن شوید. یک روش مطمئن برای شناسایی خودروهای پرمصرف استفاده از خدمات کارشناسی تخصصی خودرو است.

بنابراین در چنین شرایطی شاهد حساسیت بیشتری از سمت مشتری برای بررسی دقیق‌تر خودرو خواهیم بود. مخصوصا مشتریان خودروهای تصادفی یا خودروهایی با کارکرد بالا.

جمع‌بندی

سه نرخی شدن بنزین از جنبه‌های مختلفی بازار خودرو را تحت تاثیر قرار می‌دهد. در این مقاله سعی کردیم به تمام آن‌ها بپردازیم. اگر می‌خواهید پیش از خرید خودرو از سلامت بخش‌های مختلف آن مطمئن شوید و همچنین میزان مصرف سوخت آن را بررسی کنید، حتما خودرو را نزد کارشناس ببرید.

در مجموعه کارشناسی خودرو عبادی، همکاران ما آماده خدمت‌رسانی هستند. ما با استفاده از جدیدترین متدهای روز مشکلات فنی خودرو را شناسایی کرده و سرانه مصرف آن را دسته‌بندی می‌کنیم. برای دریافت نوبت همین حالا اقدام کنید.

سوالات متداول