صدای موتور خودرو از جمله شاخصهای مهم سلامت فنی یک وسیله نقلیه است. شنیدن صداهای غیرعادی گاهی هشداری جدی درباره مشکلات مکانیکی و الکترونیکی در خودرو محسوب میشود. مسائلی که اگر نادیده گرفته شوند میتوانند به خسارتهای سنگین منجر شوند. توجه به سرویس های دوره ای و نگهداری خودرو میتواند از بروز بسیاری از این صداهای غیرعادی جلوگیری کند.
در این مطلب با انواع مختلف صدای موتور خودرو بیشتر آشنا میشوید.
صدای طبیعی موتور خودرو چگونه است؟
موتور خودرو در حالت عادی صدایی یکنواخت و متناسب با دور موتور تولید میکند. این صدا نه خیلی بلند است و نه آزاردهنده؛ بلکه نوعی ریتم ثابت دارد که راننده پس از مدتی به آن عادت میکند. در خودروهای باکیفیت خارجی معمولا صدای موتور خودرو کمتر به کابین منتقل میشود و آرامش بیشتری برای راننده ایجاد میکند، در حالی که در بسیاری از خودروهای داخلی به دلیل کیفیت پایینتر قطعات و عایقبندی، صدای موتور واضحتر شنیده میشود. با این حال، تفاوت بین صدای طبیعی و صدای غیرعادی برای هر رانندهای قابل تشخیص است.
بیشتر بخوانید: ۷ صدای خودرو که باید جدی بگیرید
انواع صدای موتور خودرو و علتهای آن
گاهی صدای موتور خودرو تغییر میکند و حالت عادی خود را از دست میدهد. این تغییر میتواند اشکال مختلفی داشته باشد:
۱. صدای تق تق
این صدا یکی از رایجترین مشکلاتی است که رانندگان تجربه میکنند. منشأ آن میتواند متفاوت باشد:
- علتهای مکانیکی: در برخی موارد به دلیل تنظیم نبودن سوپاپها، خرابی یاتاقانها یا روغنکاری نامناسب ایجاد میشود.
- علتهای احتراقی: گاهی نیز ناشی از احتراق ناهماهنگ در سیلندرها است؛ مثلاً وقتی مخلوط سوخت و هوا بیش از یکبار و ناهماهنگ منفجر شود. عواملی مثل استفاده از بنزین با عدد اکتان پایین، تایمینگ نادرست موتور، ترکیب نامناسب سوخت و هوا یا خرابی سنسور ضربه میتوانند دلیل این مشکل باشند.
در هر حالت، بیتوجهی به صدای تقتق میتواند به آسیبهای جدی در موتور منجر شود و باید سریع بررسی و رفع گردد.
بیشتر بخوانید: تشخیص و رفع مشکل یاتاقان زدن ماشین قبل از آسیب جدی موتور
۲. صدای سوت یا زوزه
صدای سوتی که از موتور شنیده میشود معمولاً به دلیل مشکلات زیر ایجاد میگردد:
- فرسودگی یا شل شدن تسمه دینام که وظیفه انتقال نیرو به اجزای مهمی مانند پمپ آب و دینام را بر عهده دارد.
- خرابی پمپ هیدرولیک یا بلبرینگهای مرتبط با موتور که در اثر کارکرد طولانیمدت دچار ساییدگی میشوند.
این صدا اغلب هنگام روشن کردن کولر خودرو یا افزایش بار روی موتور بیشتر به گوش میرسد.
۳. صدای کوبش یا ضربه (ناک)
کوبش موتور زمانی رخ میدهد که احتراق داخل سیلندرها به شکل نامنظم و زودتر یا دیرتر از زمان مناسب انجام شود. این صدا بهصورت ضربههای مداوم شنیده میشود و معمولاً علتهای زیر دارد:
- استفاده از سوخت بیکیفیت یا با عدد اکتان پایین
- نسبت تراکم بالای موتور
- احتراق ناقص ناشی از شرایط نامناسب سوخترسانی
ادامهدار بودن این مشکل میتواند به پیستونها، شاتون و سیلندرها آسیب جدی وارد کند.
۴. صدای جیرجیر
گاهی از قسمت جلوی موتور صدایی شبیه جیرجیر به گوش میرسد. این صدا معمولاً به دلیل فرسودگی تسمه پروانه یا قطعات لاستیکی مرتبط ایجاد میشود. اگرچه در ابتدا ممکن است آزاردهنده به نظر نرسد، اما در صورت پارگی تسمه، خودرو دچار مشکلات جدی خواهد شد.
۵. صدای تقه هنگام استارت یا خاموش شدن
شنیدن صدای تقه در لحظه روشن یا خاموش شدن خودرو میتواند ناشی از موارد زیر است:
- خرابی یا ضعف باتری
- مشکلات دینام یا استارت
- لرزش بیش از حد موتور یا تنظیم نبودن اجزای آن
اگرچه گاهی این صدا مقطعی است، اما تکرار آن نشاندهنده وجود ایراد جدیتر در سیستم برق خودرو یا اجزای مکانیکی موتور است.
۶. صدای کلیک یا تیکتیک
صدای تیکتیک موتور معمولاً از بالای موتور شنیده میشود و اغلب به کم بودن سطح روغن یا فرسودگی قطعات سیستم سوپاپ مربوط است. اضافه کردن روغن ممکن است مشکل را موقت رفع کند، اما برای رفع کامل، بررسی تخصصی توسط تعمیرکار ضروری است. این صدا بیشتر هنگام استارت سرد یا کارکرد درجا شنیده میشود و بیتوجهی به آن میتواند به فرسودگی سوپاپها منجر شود.
بیشتر بخوانید: سالم بودن موتور ماشین؛ مهمترین نکاتی که هر راننده باید بداند
۷. انفجار ناگهانی (پسسوزی)
صدای انفجار ناگهانی شبیه ترقه، ناشی از احتراق ناقص در موتور است. معمولاً علت آن، ترکیب نامناسب سوخت و هوا یا کیفیت پایین بنزین است. این صدا میتواند به موتور و سیستم اگزوز آسیب برساند، بنابراین بهتر است خودرو را متوقف کرده و با یدککش به تعمیرگاه منتقل کنید.
۸. صدای فیسفیس یا هیس
اگر پس از خاموش کردن موتور یا در حین کارکرد آن صدای هیس یا فیسفیس شنیده میشود، معمولاً نشانهی نشتی هوا یا مایعات از سیستمهای موتور مثل سیستم خنککننده است. این مشکل میتواند به قطعات موتور آسیب برساند، بنابراین بررسی سریع توسط تعمیرکار توصیه میشود.
راهکارهای رفع مشکل صدای موتور خودرو
شنیدن صدای غیرعادی موتور نباید نادیده گرفته شود. برای رفع مشکلات، ابتدا اقدامات ساده زیر را بررسی کنید:
- سطح روغن موتور: کم بودن روغن میتواند باعث صدای کلیک، تیکتیک یا تقتق شود.
- تسمهها و بلبرینگها: تسمه دینام یا بلبرینگهای مرتبط با موتور را بررسی کنید تا صدای سوت یا جیرجیر ناشی از فرسودگی برطرف شود.
- کیفیت سوخت: سوخت بیکیفیت یا ترکیب نامناسب سوخت و هوا میتواند باعث پسسوزی، تقتق یا کوبش موتور شود.
اگر با این اقدامات صدای موتور خودرو رفع نشد، مراجعه به تعمیرکار ضروری است. بررسی به موقع معمولاً هزینه کمتری دارد و از خرابیهای جدی جلوگیری میکند.
پیشگیری از ایجاد صدای غیرعادی
رعایت نکات ساده میتواند خطر بروز صداهای غیرعادی موتور را کاهش دهد:
- سرویسهای دورهای: تعویض بهموقع روغن، فیلترها و شمعها.
- انتخاب روغن مناسب: استفاده از روغن هماهنگ با نوع موتور و شرایط محیطی.
- سوخت باکیفیت: جلوگیری از پسسوزی و تقتق ناشی از احتراق ناقص.
- رانندگی اصولی: پرهیز از شتاب شدید و فشار بیش از حد به موتور برای کاهش احتمال کوبش و صدای غیرعادی.
بیشتر بخوانید: با چک لیست سرویس خودرو سلامت خودروی خود را تضمین کنید
جمعبندی
شنیدن صدای غیرعادی موتور نباید ساده گرفته شود؛ این صداها اغلب نشانهای از خرابی یا اختلال در سیستمهای حیاتی خودرو هستند. شناخت صداهای غیرعادی و توجه به آنها از بروز خسارتهای سنگین جلوگیری میکند. رانندگان باید بدانند که بیشتر مشکلات صدای موتور خودرو در صورت رسیدگی بهموقع با هزینه اندک رفع میشوند، اما در صورت بیتوجهی میتوانند منجر به تعمیرات اساسی شوند.
مجموعه تخصصی عبادی آماده است تا مشکلات صدای موتور خودرو شما را سریع و تخصصی بررسی کند. اگر صدای موتور غیرعادی شنیدید یا نگرانی درباره سلامت موتور دارید، نوبت رزرو کنید.
سوالات متداول
۱. چرا صدای موتور خودرو ناگهانی تغییر میکند؟
تغییر صدا معمولاً ناشی از کمبود روغن، احتراق ناهماهنگ، فرسودگی قطعات یا مشکلات تسمه و بلبرینگهاست.
۲. صدای تقتق موتور به چه چیزی اشاره دارد؟
ممکن است ناشی از تنظیم نبودن سوپاپها، خرابی یاتاقانها یا احتراق نامناسب سوخت باشد و باید سریع بررسی شود.
۳. صدای سوت یا زوزه موتور نشانه چیست؟
این صدا معمولاً به دلیل فرسودگی تسمه دینام یا بلبرینگهای موتور ایجاد میشود.
