صدای زوزهای که با سرعت خودرو بیشتر میشود، همیشه از لاستیک نیست؛ گاهی بلبرینگ چرخ منشأ آن است. اگر این صدا با لقی چرخ یا لرزش هم همراه باشد، بررسی خودرو اهمیت بیشتری پیدا میکند. در این مقاله با علائم خرابی بلبرینگ چرخ، روش تشخیص و زمان مناسب برای مراجعه به تعمیرکار آشنا میشوید.
بلبرینگ چرخ چیست و چه کاری انجام میدهد؟
بلبرینگ چرخ در مجموعه توپی چرخ قرار دارد و کمک میکند چرخ با اصطکاک کم و بهصورت روان بچرخد. این قطعه وزن خودرو و نیروهای واردشده هنگام حرکت و پیچیدن را تحمل میکند. اگر آسیب ببیند، ممکن است ابتدا فقط صدا ایجاد کند و با شدیدتر شدن مشکل، لقی یا لرزش نیز دیده شود.
مهمترین علائم خرابی بلبرینگ چرخ چیست؟
۱. صدای زوزه یا غرغر هنگام حرکت
یکی از نشانههای رایج، صدای زوزه، غرش یا غرغر مداوم از سمت چرخ است. این صدا معمولاً با بالا رفتن سرعت خودرو واضحتر میشود. برخلاف صدایی که فقط هنگام گاز دادن ایجاد میشود، صدای بلبرینگ ممکن است حتی پس از برداشتن پا از روی پدال گاز نیز با چرخش چرخها ادامه داشته باشد.
البته صدای لاستیک یا بخشهای دیگر خودرو هم ممکن است شبیه آن باشد؛ بنابراین از روی صدا بهتنهایی نمیتوان بلبرینگ را معیوب دانست.
بیشتر بخوانید: ۷ صدای خودرو که باید جدی بگیرید
۲. تغییر شدت صدا هنگام پیچیدن
ممکن است صدای زوزه در مسیر مستقیم شنیده شود، اما هنگام پیچیدن به یک سمت بیشتر یا کمتر شود. تغییر فشار واردشده به چرخها در پیچ میتواند صدای بلبرینگ آسیبدیده را تغییر دهد. بااینحال، فقط از جهت پیچ نمیتوان با اطمینان مشخص کرد کدام چرخ مشکل دارد؛ محل صدا باید بررسی شود.
۳. لقی غیرعادی چرخ
فرسودگی شدید بلبرینگ ممکن است باعث لقی در مجموعه چرخ شود. لقی از نشانههایی است که باید زود بررسی شود، هرچند همیشه منشأ آن بلبرینگ نیست و ممکن است به قطعات دیگر جلوبندی مربوط باشد. اگر همراه لقی، صدای شدید یا تغییر در کنترل خودرو احساس میکنید، رانندگی را ادامه ندهید.
۴. لرزش فرمان یا بدنه
در برخی موارد، آسیب شدید بلبرینگ میتواند با لرزش همراه باشد. اما بالانس نبودن چرخ، آسیب لاستیک و ایرادهای سیستم تعلیق علتهای رایجتری برای لرزش هستند. بهتر است لرزش را در کنار صدا و وضعیت چرخ بررسی کنید، نه بهعنوان تشخیص قطعی خرابی بلبرینگ.
۵. داغ شدن غیرعادی مجموعه چرخ
بلبرینگ آسیبدیده ممکن است گرمای بیشتری تولید کند. اگر پس از رانندگی، یکی از چرخها بهطور غیرعادی داغ شده است، خودرو باید بررسی شود؛ گیر کردن ترمز هم میتواند علت این وضعیت باشد. برای مقایسه دما، به رینگ، دیسک یا قطعات چرخ دست نزنید، چون ممکن است بسیار داغ باشند.
۶. روشن شدن چراغ ABS در بعضی خودروها
در برخی خودروها سنسور سرعت چرخ یا بخش مرتبط با آن در مجموعه توپی و بلبرینگ قرار دارد. آسیب این مجموعه ممکن است با روشن شدن چراغ ABS همراه شود. بااینحال، روشن شدن این چراغ علتهای زیادی دارد و بهتنهایی نشانه خرابی بلبرینگ نیست.
صدای خرابی بلبرینگ چرخ را چطور از صدای لاستیک تشخیص دهیم؟
صدای بلبرینگ معمولاً با سرعت چرخها تغییر میکند و ممکن است در پیچها کم و زیاد شود. صدای ناشی از لاستیک نیز میتواند با سرعت تغییر کند، اما به نوع لاستیک، وضعیت ساییدگی آن و سطح جاده هم وابسته است.
این تفاوتها فقط سرنخ هستند. برای تشخیص، تعمیرکار وضعیت لاستیکها، لقی مجموعه چرخ و صدای بلبرینگ را بررسی میکند. گاهی صدا داخل اتاق از جهتی شنیده میشود که با محل واقعی خرابی یکی نیست؛ به همین دلیل تعویض قطعه فقط بر اساس حدس راننده کار درستی نیست.
آیا کشیده شدن خودرو یا سایش لاستیک نشانه خرابی بلبرینگ است؟
این دو مورد ممکن است همراه با ایرادهای مجموعه چرخ دیده شوند، اما نشانههای مناسبی برای تشخیص خرابی بلبرینگ نیستند. کشیده شدن خودرو به یک سمت میتواند به فشار باد لاستیک، زوایای چرخ یا ترمز مربوط باشد. سایش نامنظم لاستیک نیز معمولاً نیازمند بررسی لاستیک، تنظیم زوایا و سیستم تعلیق است.
اگر این موارد همراه با زوزه یا لقی چرخ دیده میشوند، وضعیت بلبرینگ را هم باید بررسی کرد.
بیشتر بخوانید: کشیدن فرمان خودرو؛ علتها و روشهای رفع مشکل
علت خرابی بلبرینگ چرخ چیست؟
- فرسودگی در طول زمان: بلبرینگ ممکن است با افزایش کارکرد دچار سایش شود.
- ضربه شدید به چرخ: برخورد با چاله یا جدول میتواند به مجموعه توپی و بلبرینگ فشار وارد کند.
- ورود آب و آلودگی: آسیب به آببندی قطعه میتواند شرایط فرسودگی آن را فراهم کند.
- نصب نادرست: استفاده از روش یا ابزار نامناسب هنگام نصب ممکن است عمر قطعه را کاهش دهد.
- قطعه نامناسب یا بیکیفیت: بلبرینگ باید با مشخصات خودرو سازگار باشد و درست نصب شود.
آیا رانندگی با بلبرینگ چرخ خراب خطرناک است؟
شدت خطر به وضعیت قطعه بستگی دارد. اگر فقط صدای تازهای شنیده میشود، برای بررسی آن در اولین فرصت اقدام کنید و آن را برای مدت طولانی نادیده نگیرید. اگر صدا شدید شده، چرخ لقی دارد، خودرو بهطور غیرعادی میلرزد یا کنترل آن تغییر کرده است، در محل امن توقف کنید و برای انتقال خودرو کمک بگیرید.
قفل شدن چرخ یا آسیب شدید به مجموعه توپی از پیامدهای نادر اما جدی خرابی پیشرفته است. منتظر ظاهر شدن چنین نشانهای نمانید.
چگونه احتمال خرابی زودهنگام بلبرینگ را کمتر کنیم؟
- با سرعت زیاد از چالهها و دستاندازهای شدید عبور نکنید.
- پس از ضربه شدید چرخ به جدول یا مانع، مجموعه چرخ را بررسی کنید.
- هنگام تعویض، از قطعه متناسب با خودرو و نصب اصولی استفاده کنید.
- صدای زوزه یا لقی تازه را بهموقع پیگیری کنید.
بررسی وضعیت لاستیک و سیستم جلوبندی خودرو نیز کمک میکند منشأ صدا یا لرزش زودتر مشخص شود.
جمعبندی
صدای زوزه یا غرغری که با سرعت بیشتر میشود، تغییر صدا در پیچ و لقی چرخ از مهمترین نشانههایی هستند که بررسی بلبرینگ را ضروری میکنند. لرزش، داغ شدن چرخ و چراغ ABS نیز ممکن است همراه مشکل دیده شوند، اما علتهای دیگری دارند. برای تشخیص، وضعیت بلبرینگ باید در کنار لاستیک، ترمز و قطعات جلوبندی بررسی شود.
اگر قصد خرید خودروی دستدوم دارید، صداهای چرخ و وضعیت جلوبندی را پیش از معامله بررسی کنید. در کارشناسی خودرو عبادی وضعیت فنی خودرو بررسی میشود تا از ایرادهای احتمالی آن آگاه شوید.
سؤالات متداول
صدای خرابی بلبرینگ چرخ چگونه است؟
معمولاً بهصورت زوزه، غرش یا غرغر هنگام حرکت شنیده میشود. ممکن است با افزایش سرعت بیشتر شود یا هنگام پیچیدن تغییر کند. صدا بهتنهایی برای تشخیص کافی نیست.
آیا بلبرینگ خراب باعث لرزش فرمان میشود؟
در بعضی موارد، بهخصوص وقتی آسیب شدید شده باشد، ممکن است لرزش ایجاد شود. اما لاستیک، بالانس چرخ و قطعات تعلیق نیز باید بررسی شوند.
آیا میتوان با بلبرینگ چرخ خراب رانندگی کرد؟
صدای تازه را در اولین فرصت بررسی کنید. اگر چرخ لقی دارد، صدا یا لرزش شدید است یا کنترل خودرو تغییر کرده، رانندگی را ادامه ندهید و برای انتقال خودرو کمک بگیرید.
