پلوس یکی از قطعات مهم سیستم انتقال قدرت خودرو است که نیروی تولیدشده توسط موتور و گیربکس را به چرخ‌ها منتقل می‌کند. این قطعه هنگام حرکت خودرو مخصوصاً وقتی فرمان را می‌چرخانید، مدام در حال فشار و حرکت است؛ به همین دلیل ممکن است به‌مرور فرسوده یا آسیب‌دیده شود. در این مقاله با علائم خرابی پلوس آشنا می‌‌شوید تا بتوانید مشکلات این قطعه را زودتر تشخیص دهید.
پلوس خودرو چیست و چه وظیفه‌ای دارد؟
پلوس قطعه‌ای در سیستم انتقال قدرت خودرو است که نیروی چرخشی گیربکس یا دیفرانسیل را به چرخ‌های محرک منتقل می‌کند. این قطعه به کمک مفصل‌های مخصوص خود می‌تواند همزمان با حرکت چرخ‌ها و تغییر زاویه آن‌ها، انتقال نیرو را انجام دهد.
ساختار پلوس معمولاً شامل شفت، سرپلوس و مفصل‌های داخلی و خارجی است. گردگیر نیز بخش مهمی از این مجموعه است و با حفظ گریس و جلوگیری از ورود گردوغبار و آلودگی، از مفصل‌های پلوس محافظت می‌کند. آسیب دیدن هر یک از این قسمت‌ها می‌تواند عملکرد پلوس را تحت تأثیر قرار دهد.
علائم خرابی پلوس ماشین چیست؟
زمانی که پلوس خراب می‌شود، معمولاً نشانه‌هایی بروز می‌کند که شدت آن‌ها بستگی دارد به اینکه چه نوع آسیبی به قطعه وارد شده و چقدر فرسوده شده است. مهم‌ترین علائم خرابی پلوس شامل موارد زیر است.
۱. شنیدن صدای کلیک هنگام دور زدن
یکی از علائم خرابی پلوس ماشین، شنیدن صدای تق‌تق یا کلیک هنگام دور زدن یا پیچیدن فرمان است. صدای خرابی پلوس معمولاً زمانی بیشتر شنیده می‌شود که خودرو در حال حرکت باشد و همزمان فرمان تا حد زیادی چرخانده شود.
در صورت تکرار مداوم این صدا، بهتر است خودرو بررسی شود زیرا ادامه استفاده از قطعه آسیب‌دیده، فرسودگی مفصل را افزایش می‌دهد.
البته هر صدایی هنگام چرخاندن فرمان از پلوس نیست؛ برای تشخیص علت باید وضعیت مفصل پلوس و دیگر قطعات مرتبط بررسی شود.
بیشتر بخوانید: ۷ صدای خودرو که باید جدی بگیرید
۲. لرزش خودرو هنگام حرکت یا شتاب‌گیری
لرزش غیرعادی خودرو، به‌خصوص هنگام افزایش سرعت می‌تواند یکی دیگر از علائم خرابی پلوس خودرو باشد.
آسیب دیدن یا تاب برداشتن شفت پلوس و فرسودگی مفصل‌ها ممکن است باعث شود نیرو به شکل یکنواخت به چرخ منتقل نشود.
البته لرزش خودرو تنها به پلوس مربوط نیست و مشکلاتی مانند خرابی لاستیک، بالانس نبودن چرخ‌ها یا ایراد در سایر قطعات جلوبندی نیز می‌توانند چنین نشانه‌ای ایجاد کنند.
۳. گریس‌ریزی در اطراف پلوس
وجود گریس در اطراف پلوس یا قسمت داخلی چرخ می‌تواند نشانه آسیب دیدن گردگیر باشد. گردگیر سالم وظیفه دارد گریس را داخل مفصل نگه دارد و از ورود آلودگی به آن جلوگیری کند.
پارگی گردگیر باعث خروج تدریجی گریس و ورود گردوغبار و رطوبت به داخل مفصل می‌شود. در صورت بی‌توجهی، اصطکاک افزایش پیدا کرده و احتمال آسیب دیدن خود مفصل نیز بیشتر می‌شود. به همین دلیل مشاهده گریس‌ریزی می‌تواند یکی از علائم خرابی پلوس یا شروع مشکلی باشد که در صورت رسیدگی نکردن، به خرابی پلوس منجر می‌شود.
۴. حرکت نکردن خودرو با وجود افزایش دور موتور
در موارد شدید خرابی پلوس، ممکن است خودرو با وجود روشن شدن موتور و قرار گرفتن در دنده، حرکت نکند. در این شرایط با فشردن پدال گاز، دور موتور افزایش پیدا می‌کند اما نیروی موتور به شکل مناسبی به چرخ‌ها منتقل نمی‌شود.
شکستگی یا آسیب شدید در مفصل پلوس می‌تواند یکی از دلایل بروز این مشکل باشد. البته این نشانه ممکن است با ایراد در قطعات دیگری مانند سیستم کلاچ نیز اشتباه گرفته شود؛ بنابراین برای تشخیص علت اصلی، بررسی مجموعه انتقال قدرت ضروری است.
از کجا بفهمیم صدا یا لرزش واقعاً از پلوس است؟
به این دقت کنید که صدا یا لرزش چه زمانی اتفاق می‌افتد. اگر موقع پیچیدن و گاز دادن، صدای تق‌تق تکراری می‌شنوید، ممکن است مفصل بیرونی پلوس ایراد داشته باشد. لرزشی که با گاز دادن بیشتر می‌شود هم می‌تواند به پلوس مربوط باشد. اگر در کنار این نشانه‌ها، گردگیر پاره شده یا داخل چرخ گریس پاشیده است، احتمال مشکل در مجموعه پلوس بیشتر می‌شود.
البته هیچ‌کدام از این نشانه‌ها به‌تنهایی خرابی پلوس را ثابت نمی‌کنند. برای پیدا کردن علت، باید پلوس و قطعاتی که ممکن است صدا یا لرزش مشابهی ایجاد کنند بررسی شوند.
چه عواملی باعث خرابی پلوس می‌شوند؟
عوامل مختلفی می‌توانند عمر پلوس را کاهش دهند. مهم‌ترین دلایل عبارت‌اند از:
- فرسودگی طبیعی: استفاده طولانی‌مدت می‌تواند باعث استهلاک تدریجی قطعات شود.
- پارگی گردگیر پلوس: باعث خروج گریس و ورود آلودگی به مفصل می‌شود.
- کمبود یا از بین رفتن گریس: اصطکاک میان قطعات را افزایش داده و فرسودگی مفصل را بیشتر می‌کند.
- ضربه و تصادف شدید: برخورد شدید با موانع یا تصادف می‌تواند به شفت و مفصل‌های پلوس آسیب بزند.
- حمل بار سنگین: فشار بیشتری به سیستم انتقال قدرت وارد می‌کند.
- رها کردن ناگهانی کلاچ: باعث وارد شدن ضربه و گشتاور ناگهانی به پلوس می‌شود.
- رانندگی با دنده نامناسب: می‌تواند فشار واردشده به سیستم انتقال قدرت را افزایش دهد.
- بکسل کردن یا کشیدن بار سنگین: در صورت انجام خارج از ظرفیت خودرو، استهلاک پلوس را افزایش می‌دهد.
- رانندگی مداوم در مسیرهای ناهموار: ضربه و فشار بیشتری به مجموعه انتقال قدرت وارد می‌کند.
خرابی پلوس چه مشکلاتی برای خودرو ایجاد می‌کند؟
نادیده گرفتن علائم خرابی پلوس می‌تواند باعث تشدید آسیب و افزایش هزینه تعمیر شود.
در صورت ادامه استفاده از پلوس معیوب، لرزش و صدا ممکن است بیشتر شود و عملکرد سیستم انتقال قدرت نیز تحت تأثیر قرار بگیرد.
در خرابی‌های شدید، انتقال نیرو به چرخ می‌تواند با مشکل مواجه شود و خودرو عملکرد طبیعی خود را از دست بدهد.
به همین دلیل بهتر است در صورت مشاهده نشانه‌های خرابی پلوس، بررسی خودرو را به زمان دیگری موکول نکنید.
بیشتر بخوانید: رایج‌ترین ایرادات فنی خودرو که نباید نادیده بگیرید
چگونه از خرابی پلوس خودرو جلوگیری کنیم؟
همه موارد خرابی پلوس قابل پیشگیری نیست، اما این کارها به شناسایی زودهنگام مشکل و کاهش فشار روی آن کمک می‌کنند:
- هنگام سرویس دوره‌ای، وضعیت گردگیرهای پلوس و نشتی گریس را بررسی کنید.
- اگر داخل چرخ یا اطراف گردگیر گریس دیدید، بررسی آن را عقب نیندازید.
از رها کردن ناگهانی کلاچ و وارد کردن فشار شدید و مداوم به خودرو پرهیز کنید. - بار بیش از ظرفیت خودرو حمل نکنید و پس از برخورد شدید چرخ با مانع، قطعات مرتبط را بررسی کنید.
- صدای تق‌تق در پیچ یا لرزش هنگام شتاب‌گیری را پیگیری کنید.
جمع‌بندی
صدای تق‌تق هنگام حرکت در پیچ، لرزش زیر گاز و گریس‌ریزی اطراف گردگیر از نشانه‌هایی هستند که بررسی پلوس را ضروری می‌کنند. این علائم به‌تنهایی تشخیص قطعی نیستند، اما رسیدگی زودهنگام می‌تواند از آسیب بیشتر به مفصل جلوگیری کند.
اگر قصد خرید خودروی دست‌دوم دارید، بررسی پلوس و قطعات مرتبط با انتقال قدرت را در کارشناسی خودرو عبادی از قلم نیندازید. برای بررسی وضعیت فنی خودرو می‌توانید از طریق صفحه کارشناسی، فرم رزرو را تکمیل کنید. اگر خودروی فعلی‌تان صدای شدید دارد یا حرکت نمی‌کند، ابتدا برای عیب‌یابی و تعمیر آن اقدام کنید.
سوالات متداول
۱. علائم خرابی پلوس چیست؟
صدای کلیک هنگام دور زدن، لرزش خودرو هنگام شتاب‌گیری، گریس‌ریزی اطراف پلوس و در موارد شدید حرکت نکردن خودرو با وجود افزایش دور موتور
۲. چه عواملی باعث خرابی پلوس می‌شوند؟
فرسودگی طبیعی، پارگی گردگیر، کمبود گریس، ضربه شدید، حمل بار سنگین، رها کردن ناگهانی کلاچ، رانندگی با دنده نامناسب، بکسل کردن بار سنگین و رانندگی مداوم در مسیرهای ناهموار
۳. آیا رانندگی با پلوس خراب خطرناک است؟
اگر پلوس یا مفصل آن آسیب دیده باشد، ادامه رانندگی می‌تواند خرابی را تشدید کند. در صورت صدای شدید، لرزش غیرعادی یا اختلال در حرکت خودرو، استفاده از آن را ادامه ندهید و برای بررسی فنی اقدام کنید.
