صدای تق‌تق پشت داشبورد، جیرجیر رودری یا سوتی که فقط در سرعت بالا شنیده می‌شود، لزوماً یک علت ندارند. بعضی صداها از قطعات داخل اتاق ایجاد می‌شوند؛ بعضی دیگر از لاستیک‌های دور در، سیستم تهویه، چرخ‌ها یا جلوبندی به داخل کابین راه پیدا می‌کنند.
برای رفع صدای داخل کابین، اول باید مشخص شود صدا چه زمانی، از کدام سمت و در چه شرایطی شنیده می‌شود. باز کردن داشبورد یا نصب عایق پیش از پیدا کردن منشأ صدا ممکن است هزینه ایجاد کند، بی‌آنکه مشکل اصلی برطرف شود. در ادامه، نشانه‌های هر نوع صدا و مسیر بررسی آن را مرور می‌کنیم.
چطور منشأ صدای داخل کابین ماشین را پیدا کنیم؟
پیش از دست زدن به قطعات، به شرایط ایجاد صدا توجه کنید:
- فقط روی دست‌انداز شنیده می‌شود؟ وسایل داخل خودرو، رودری، داشبورد، صندلی و قطعات جلوبندی را بررسی کنید.
- با افزایش سرعت بیشتر می‌شود؟ لاستیک‌ها، آب‌بندی درها و شیشه‌ها و صدای باد را در نظر بگیرید.
- با روشن شدن کولر یا بخاری شروع می‌شود؟ ممکن است صدا از مجموعه فن تهویه باشد.
- هنگام ترمز یا شتاب‌گیری شنیده می‌شود؟ جابه‌جایی وسایل، قفل صندلی یا قطعات فنی می‌توانند مطرح باشند.
- حتی در حالت توقف هم وجود دارد؟ سیستم تهویه، موتور و قطعاتی که با روشن بودن خودرو می‌لرزند باید بررسی شوند.
برای مقایسه، مسیر کوتاهی را با سرعت مجاز طی کنید و شرایط ایجاد صدا را یادداشت کنید. ضبط یک ویدئوی کوتاه نیز می‌تواند توضیح مشکل به تعمیرکار را آسان‌تر کند. راننده نباید هنگام حرکت، پنل‌ها را فشار دهد یا دنبال صدا بگردد. اگر حضور سرنشین برای تشخیص لازم است، او فقط مشاهده و ثبت صدا را انجام دهد.
علت‌های رایج صدای داخل کابین خودرو
۱. وسایل آزاد داخل اتاق و صندوق
گاهی منشأ صدایی که از داشبورد یا عقب خودرو به گوش می‌رسد، خود قطعات خودرو نیست. وسایل داخل جعبه‌داشبورد، کنسول، جیب در، صندوق، ابزار و زاپاس می‌توانند روی دست‌انداز تقه بزنند.
چه کار کنیم؟ ابتدا وسایل آزاد را خارج یا محکم کنید و همان مسیر را دوباره طی کنید. این ساده‌ترین بررسی است و جلوی باز کردن بی‌مورد قطعات را می‌گیرد.
۲. رودری و خارهای اتصال آن
اگر صدا از سمت در و هنگام عبور از ناهمواری شنیده می‌شود، ممکن است رودری، قاب دستگیره یا یکی از اتصالات آن لق شده باشد. این اتفاق گاهی پس از باز شدن رودری برای تعمیر شیشه‌بالابر یا بلندگو رخ می‌دهد.
راه رفع: پس از مشخص شدن محل صدا، خارها و نقاط اتصال بررسی شوند. خار شکسته باید با قطعه مناسب جایگزین شود. استفاده از نوار یا فوم در محل تماس دو قطعه، تنها وقتی مفید است که منشأ صدا همان نقطه باشد.
۳. داشبورد، کنسول وسط و جعبه‌داشبورد
صدای جیرجیر یا تق‌تق از جلوی کابین ممکن است از تماس قطعات پلاستیکی، قاب نمایشگر، دریچه‌های هوا، جعبه‌داشبورد یا وسایل داخل آن ایجاد شود. صدا می‌تواند با تغییر دمای کابین یا عبور از دست‌انداز تغییر کند.
راه رفع: ابتدا وسایل داخل محفظه‌ها را بررسی کنید. اگر صدا باقی ماند، محل تماس یا اتصال قطعه باید پیدا شود. باز کردن کامل داشبورد برای یک صدای نامشخص، قدم اول مناسبی نیست.
۴. صندلی، پشت‌سری و کمربند ایمنی
قفل نشدن کامل صندلی عقب، حرکت پشت‌سری، برخورد سگک کمربند با ستون یا لق بودن بخشی از صندلی ممکن است صدایی ایجاد کند که تشخیص جهت آن دشوار است. صدایی که هنگام ترمز یا شتاب‌گیری تغییر می‌کند، ارزش بررسی این بخش‌ها را دارد.
راه رفع: قفل بودن صندلی‌ها و جای سگک‌ها را کنترل کنید. اگر از ریل یا اتصال صندلی صدا می‌آید، بررسی و تعمیر آن را به فرد متخصص بسپارید؛ اتصالات صندلی و کمربند با ایمنی سرنشینان مرتبط‌اند.
۵. لاستیک دور در، شیشه و سانروف
صدای سوت یا باد در سرعت بالاتر بیشتر از یک تق‌تق روی دست‌انداز، احتمال مشکل آب‌بندی را مطرح می‌کند. لاستیک آسیب‌دیده، تنظیم نبودن در یا مشکل آب‌بندی سانروف می‌تواند مسیر ورود صدا به کابین باشد.
راه رفع: وضعیت لاستیک‌ها و بسته شدن در و شیشه را بررسی کنید. نصب نوار اضافی روی در، بدون تشخیص علت، ممکن است بسته شدن آن را مختل کند و لزوماً صدای باد را از بین نبرد.
۶. فن سیستم تهویه
اگر صدا با روشن کردن کولر یا بخاری شروع می‌شود و با تغییر دور فن عوض می‌شود، منشأ آن را در مجموعه تهویه بررسی کنید. صدا ممکن است از خود فن یا جسمی باشد که در مسیر آن قرار گرفته است.
راه رفع: به رابطه صدا با دور فن توجه کنید و سپس مجموعه تهویه بررسی شود. لازم نیست برای این نوع صدا ابتدا سراغ باز کردن رودری یا عایق‌کاری کف بروید.
۷. قطعات نصب‌شده پس از تولید خودرو
مانیتور، دوربین، سیم‌کشی تجهیزات جانبی، بلندگو یا قاب‌های تزئینی اگر درست نصب نشده باشند، می‌توانند پشت داشبورد یا رودری صدا ایجاد کنند. اگر صدا پس از نصب وسیله‌ای جدید شروع شده، همان محل را در اولویت بررسی بگذارید.
راه رفع: اتصال قطعه و مسیر سیم‌ها باید بررسی و اصلاح شود. سیم آزاد را نباید در مسیر قطعات متحرک یا مکانیزم‌های ایمنی رها کرد.
صدایی که داخل کابین شنیده می‌شود همیشه از کابین نیست
کوبش روی دست‌انداز ممکن است از تعلیق یا جلوبندی باشد، هرچند راننده آن را داخل اتاق می‌شنود. صدای یکنواختی که با سرعت خودرو تغییر می‌کند نیز ممکن است به لاستیک یا چرخ مربوط باشد. در این شرایط، نصب عایق داخل در یا کف خودرو علت صدا را برطرف نمی‌کند.
اگر همراه صدا، لرزش فرمان، تغییر رفتار خودرو، کشیده شدن به یک سمت یا ضربه شدید احساس می‌شود، بررسی فنی را در اولویت بگذارید. برای آشنایی با عملکرد قطعات مرتبط، مقاله سیستم تعلیق خودرو چیست؟ را بخوانید. اگر می‌خواهید صداهای فنی دیگر را نیز بشناسید، مقاله صدای خودرو موضوع گسترده‌تری را پوشش می‌دهد.
صداگیری کابین خودرو چگونه انجام می‌شود؟
صداگیری مؤثر با پوشاندن همه قسمت‌های اتاق شروع نمی‌شود. ترتیب منطقی کار چنین است:
- ثبت شرایط صدا: زمان، سرعت، مسیر، محل تقریبی و تأثیر روشن یا خاموش بودن تهویه مشخص می‌شود.
- حذف علت‌های ساده: وسایل داخل اتاق و صندوق، قفل صندلی‌ها و قطعات قابل‌دسترس بررسی می‌شوند.
- تکرار صدا: خودرو در شرایطی که صدا ایجاد شده، دوباره بررسی می‌شود.
- پیدا کردن قطعه یا مسیر انتقال صدا: مشخص می‌شود منشأ صدا داخل کابین است یا از بخش‌های فنی و بیرونی منتقل می‌شود.
- رفع علت و تست دوباره: اتصال یا قطعه معیوب اصلاح می‌شود و همان شرایط قبلی برای اطمینان از نتیجه تکرار می‌شود.
فوم و عایق صوتی در بعضی موارد به کاهش انتقال صدا یا اصطکاک قطعات کمک می‌کنند، اما جای تعمیر قطعه لق یا خراب را نمی‌گیرند. به همین دلیل، هزینه صداگیری هم تا پیش از تشخیص منشأ صدا و میزان باز و بست لازم، عدد ثابتی ندارد.
هنگام خرید خودروی کارکرده به صدای کابین توجه کنیم؟
بله؛ اما از یک صدای جزئی نمی‌توان به‌تنهایی درباره سلامت خودرو نتیجه گرفت. صدای رودری ممکن است به یک خار شکسته مربوط باشد، در حالی که کوبش منتقل‌شده به اتاق می‌تواند منشأ فنی داشته باشد. همچنین آثار باز و بست قطعات داخلی باید در کنار وضعیت کلی خودرو بررسی شوند؛ خودِ باز شدن یک پنل الزاماً نشانه تصادف نیست.
در بازدید خودروی کارکرده، محل و شرایط ایجاد صدا را یادداشت کنید و علت احتمالی آن را در بررسی فنی و بدنه پیگیری کنید. اگر قصد معامله دارید، کارشناسی خودرو عبادی می‌تواند وضعیت بخش‌های فنی و بدنه خودروی موردنظر را پیش از خرید بررسی کند.
جمع‌بندی
برای پیدا کردن علت صدای داخل کابین خودرو، ابتدا مشخص کنید صدا روی دست‌انداز، در سرعت بالا، هنگام ترمز یا با روشن شدن تهویه ایجاد می‌شود. سپس از وسایل آزاد و اتصالات قابل‌دسترس شروع کنید. اگر صدا همراه با لرزش، کوبش یا تغییر رفتار خودرو است، احتمال منشأ فنی را هم بررسی کنید. صداگیری زمانی نتیجه می‌دهد که ابتدا علت صدا پیدا شده باشد.
سؤالات متداول
علت صدای تق‌تق داخل کابین هنگام عبور از دست‌انداز چیست؟
ممکن است از وسایل آزاد، رودری، داشبورد، صندلی یا قطعات تعلیق باشد. محل شنیده شدن صدا به‌تنهایی علت را مشخص نمی‌کند.
چرا داخل ماشین در سرعت بالا صدای سوت می‌آید؟
آب‌بندی در، شیشه و سانروف از مواردی هستند که باید بررسی شوند. وضعیت قرارگیری قطعات بیرونی خودرو نیز ممکن است در ایجاد صدای باد نقش داشته باشد.
آیا عایق‌کاری، صدای کابین را کامل رفع می‌کند؟
خیر. عایق ممکن است انتقال برخی صداها را کاهش دهد، اما صدای ناشی از قطعه لق، اتصال خراب یا ایراد فنی باید از منشأ آن رفع شود.
آیا صدای داشبورد نشانه تصادف خودرو است؟
نه لزوماً. صدا می‌تواند از وسایل داخل جعبه‌داشبورد، اتصال قطعات یا نصب تجهیزات جانبی باشد. برای بررسی سابقه تعمیر یا تصادف باید شواهد دیگر خودرو نیز ارزیابی شوند.
یک پاسخ
ماشین شاهین دارم وسط داشبورد صدا ریز دارد
چرا