تعویض بهموقع روغن موتور یکی از مهمترین اقدامات در سرویسهای دورهای و نگهداری خودرو است که برای حفظ سلامت و عملکرد مناسب خودرو باید انجام شود. روغن موتور وظایف حیاتیای مانند روانکاری قطعات، جلوگیری از اصطکاک، کنترل دما و پاکسازی ذرات آلاینده را بر عهده دارد. با این حال، بسیاری از رانندگان هنوز بهدرستی نمیدانند که بهترین زمان تعویض روغن موتور چه زمانی است و این کار باید هر چند وقت یک بار انجام شود. در این مقاله بهصورت کامل و کاربردی به این موضوع پرداختهایم.
چرا تعویض روغن موتور اهمیت دارد؟
روغن موتور به مرور زمان و با کارکرد خودرو، دچار افت کیفیت میشود. تجمع آلودگیها، تغییر غلظت و کاهش توانایی روانکاری، از جمله عواملی هستند که در صورت تعویض نکردن بهموقع روغن موتور، میتوانند باعث آسیبدیدگی قطعات داخلی موتور شوند. این آسیبها ممکن است در ابتدا محسوس نباشند، اما به مرور باعث کاهش عمر مفید موتور و تحمیل هزینههای سنگین تعمیراتی خواهند شد. در مقابل، تعویض به موقع روغن موتور میتواند از این خسارتها جلوگیری کرده و مصرف سوخت را نیز در وضعیت مناسبی نگه دارد.
۵ عامل تأثیرگذار بر زمان تعویض روغن موتور
پاسخ دقیق به این پرسش که بهترین زمان تعویض روغن موتور چه زمانی است، به عوامل متعددی بستگی دارد:
۱. نوع روغن مصرفی
روغنهای معدنی معمولاً طول عمر کمتری دارند و باید زودتر تعویض شوند (حدوداً هر ۵۰۰۰ کیلومتر). روغنهای نیمهسنتتیک و تمامسنتتیک مقاومت و پایداری بیشتری دارند و میتوان آنها را در فواصل طولانیتری استفاده کرد (معمولاً بین ۸۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ کیلومتر).
۲. مدل و سال ساخت خودرو
خودروهای جدید معمولاً دارای سیستمهای پیشرفتهتری هستند که زمان تعویض روغن را بهطور خودکار اعلام میکنند. در مقابل، خودروهای قدیمی نیاز به نظارت بیشتر و تعویض روغن در فواصل کوتاهتری دارند. به این نکته در تعیین بهترین زمان تعویض روغن موتور دقت کنید.
۳. شرایط رانندگی
رانندگی در ترافیک سنگین، مسیرهای پرشیب، آبوهوای بسیار گرم یا سرد، و استفاده مکرر از کولر، همگی باعث افزایش فشار به موتور میشوند و میتوانند عمر مفید روغن را کاهش دهند.
۴. مسافت طیشده
میزان کیلومتری که با خودرو طی میشود، یکی از معیارهای اصلی برای تعیین بهترین زمان تعویض روغن موتور است. اغلب توصیه میشود که روغن موتور هر ۵۰۰۰ تا ۸۰۰۰ کیلومتر تعویض شود.
۵. توصیههای دفترچه راهنمای خودرو
دفترچه راهنمای خودرو دقیقترین اطلاعات را درباره زمان مناسب قطعات خودرو مخصوصا روغن موتور را در اختیار شما قرار میدهد. بهتر است همیشه به این منبع رجوع کنید.
بهترین زمان تعویض روغن موتور دقیقاً چه زمانی است؟
اگر از روغنهای معمولی استفاده میکنید و شرایط رانندگی شما عادی است، توصیه میشود روغن موتور هر ۵۰۰۰ کیلومتر یا هر ۶ ماه یکبار تعویض شود. اگر از روغنهای باکیفیتتر (مانند سنتتیک) استفاده میکنید و خودرو نیز نو یا دارای سیستمهای کنترل دقیقتری است، ممکن است بتوان این بازه را به ۸۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ کیلومتر افزایش داد. با این حال، همیشه بهتر است وضعیت روغن را بررسی کرده و به نشانههای عملکرد موتور توجه داشته باشید.
اگر میخواهید روغن موتور را خودتان تعویض کنید، در مورد آموزش تعویض روغن در 8 مرحله در اینجا بخوانید.
تعویض روغن موتور فقط به کیلومتر وابسته نیست!
زمان نیز نقش مهمی در تعیین بهترین زمان تعویض روغن موتور دارد. حتی اگر خودرو کمکارکرد باشد، با گذشت چند ماه ممکن است روغن خاصیت خود را از دست بدهد. به همین دلیل، توصیه میشود حداکثر هر ۶ ماه یک بار، حتی در صورت استفاده کم از خودرو، روغن تعویض شود.
نشانههای زمان تعویض روغن موتور
در یک حالت ایدهآل برای کشف بهترین زمان تعویض روغن موتور، شما باید هر دو هفته یکبار، سطح روغن را چک کنید و در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، در زمان مناسب برای تعویض اقدام کنید:
- کاهش سطح روغن موتور
- تغییر رنگ و غلظت روغن
- کاهش چسبندگی
- احساس بوی سوختگی
- نشتی روغن
- مشاهده ذرات خارجی روی سطح روغن
- صداهای غیرطبیعی موتور خودرو
عواقب تعویض دیرهنگام روغن موتور
تعویض دیرهنگام روغن، نه تنها کیفیت عملکرد خودرو را کاهش میدهد، بلکه ممکن است باعث آسیب به قطعات داخلی شود. در چنین شرایطی، کارشناسی فنی و موتوری خودرو میتواند نقش مهمی در تشخیص زودهنگام ایرادات داشته باشد. در صورت تأخیر در تعویض روغن موتور، ممکن است برخی از علائم هشداردهنده ظاهر شوند. از جمله:
- کاهش شتاب و راندمان خودرو
- یاتاقان زدن ماشین
- تولید صدای نابههنجار از موتور
- افزایش مصرف سوخت
- تیره شدن بیش از حد رنگ روغن موتور
- روشن شدن چراغ هشدار روغن
در صورت مشاهده این نشانهها، حتما خودرو را نزد تعمیرکار ببرید.
جمعبندی
تعویض روغن موتور، کاری ساده اما حیاتی برای حفظ سلامت خودروست. بهترین زمان تعویض روغن موتور به نوع روغن، مدل خودرو، شرایط رانندگی و توصیههای سازنده بستگی دارد. بهطور کلی، تعویض روغن در بازههای ۵۰۰۰ تا ۸۰۰۰ کیلومتر یا هر ۶ ماه یک بار، انتخابی ایمن و منطقی به شمار میرود. توجه به علائم هشداردهنده و بررسی منظم سطح و کیفیت روغن موتور، میتوانند نقش مهمی را در جلوگیری از مشکلات فنی و کاهش هزینههای نگهداری ایفا کنند.
برای دریافت مشاوره تخصصی درباره انتخاب بهترین زمان تعویض روغن و نوع مناسب آن برای خودرویتان، با کارشناسی خودرو عبادی تماس بگیرید.
سوالات متداول
۱. روغن ماشین هر چند کیلومتر باید عوض شود؟
معمولاً بین ۵۰۰۰ تا ۸۰۰۰ کیلومتر، اما بسته به نوع روغن و شرایط رانندگی میتواند متفاوت باشد.
۲. آیا رنگ روغن میتواند نشانهای برای تعویض آن باشد؟
بله، تیره شدن بیش از حد روغن نشانه کاهش کیفیت آن است و باید تعویض شود.
۳. آیا با تعویض دیرهنگام روغن، موتور آسیب میبیند؟
بله، تأخیر در تعویض روغن میتواند باعث اصطکاک بالا، افزایش دما و در نهایت آسیب جدی به موتور شود.
