بالا رفتن مصرف بنزین
بالا رفتن مصرف بنزین واقعا آزاردهنده است، مخصوصا وقتی پول بنزین بیشکل هدر میره، خیلیهامون نمیدونیم دلیلش چیه، ولی نکات سادهای هست که مصرف رو میشه کنترل کرد, اول اینکه بدونیم مصرف سوخت معمولا بهصورت لیتر در صد کیلومتر بیان میشه، یعنی اگر ماشینت ۵۰ لیتر تو ۱۰۰ کیلومتر سوخت زد، مصرفش ۵۰ لیتر در صد کیلومتر حساب میشه
چیزی که تجربه نشون میده مقدارش میتونه خیلی فرق کنه بسته به جاده یا شیوه رانندگی . برای مثال وقتی ۱۰۰ کیلومتر در جادهای خارج از شهر رانندگی کنی مصرف بنزین خیلی کمتر از زمانیه که همون ۱۰۰ کیلومتر تو ترافیک سنگین شهر برونی, چون تو شهر مرتب توقف و استارت میکنی و گاز رو گرفتن زیادی داری، پس طبیعیست مصرفش بیشتر باشه. حالا بیاید ۱۵ دلیلی که احتمال داره مصرف بنزین ماشینت بالا رفته رو با هم مرور کنیم, که اگه بدونی چیا رو رعایت کنی، میتونی مصرف رو کاهش بدی!
نکاتی درباره مصرف بنزین خودرو و بالا رفتن مصرف بنزین
مصرف سوخت خودرو معمولا بهصورت لیتردرصد کیلومتر قید میشه، یعنی مثلا دفترچه ماشینت نوشته ممکنه ۷ لیتر در صد کیلومتر مصرفشه, اما طبیعیه که مصرف واقعی تو زندگی میتونه بیشتر باشه، چون ما تو جادههای پر ترافیک، داخل شهر و شرایط مختلف رانندگی میکنیم که روی مصرف تاثیر داره
تحقیقات نشون میده تو خارج از شهر مصرف کمتره ولی تو داخل شهر که چراغ قرمز، ترافیک و دندهعوض کردن زیاد باشه، مصرف سوخت بیشتر میشه، پس حتی راه رفتن پایدار در جاده باعث مصرف بهینهتر سوخت میشه
ولی برای راحتی، اگر بخوای، میتونی مصرف ترکیبی رو در نظر بگیری که معمولا در مشخصات فنی ماشین گفته میشه میانگین مصرف در رانندگی در ترافیک سنگین، خارج شهر و داخل شهر حساب میشه و میگن مصرف ترکیبی، اگه خودت این عدد رو حساب کنی و از عدد دفترچه بیشتر بود، یعنی مشکلی هست و مصرف بنزینت بالاتره. در کل، مصرف سوخت فاکتور مهمی در مشخصات یک خودروست چون هر چی ماشین در حالت عادی کمتر بنزین بخوره، هزینه سوختت پایینتر میاد و لازمه مواظبش باشیم.
چطور میزان مصرف سوخت خودرو را اندازه بگیریم (بالا رفتن مصرف بنزین)
شاید دلت بخواد خودت اندازه بگیری ببینی مصرف بنزین واقعیت چقده ئ دلیل بالا رفتن مصرف بنزین چیه ، یکی از روشها اینه که باک ماشین رو کاملاً پر کنی و کیلومترشمار رو یادداشت کنی، بعد همون روز عادی رانندگی کنی و هر وقت ماشین بنزینش تموم شد دوباره پرش کنی، فاصله کیلومتری که رفتی و لیتر بنزینی که زدی رو یادداشت کنی، بعد لیتر بر کیلومتر رو تقسیم کنی و در ۱۰۰ ضرب کنیتا مصرف در هر ۱۰۰ کیلومتر به دست بیاد. به این روش میفهمی بهطور دقیق ماشینت چه مصرفی داره. البته سراغ سنسور مصرف و کامپیوتر فابریک هم میشه رفت ولی این روش دستی خیلی سادهست و قابل اتکاست، مخصوصا وقتی دلت بخواد خودت حساب کنی که ببینی مصرفت از حالت استاندارد بیشتره یا نه.
مصرف سوخت ترکیبی چیست (بالا رفتن مصرف بنزین)
بعضی وقتها مصرف سوخت ماشین تو شرایط مختلف فرق زیادی داره، مثلا تو ترافیک سنگین، کیلومترهای شهری و مسافتهای آزاد. برای اینکه یک عدد کلی بهدست بیاد و واقعیت نزدیکتر باشه، میانگین مصرف تو چند حالت اندازه میگیرن
این میانگین مصرف حالت ترافیک، خارج شهر و داخل شهر رو میگن مصرف ترکیبی. یعنی اگه مثلا یکبار تو ترافیک سنگین راندی، یکبار تو آزادراه و یکبار تو شهر، مصرفها رو حساب کنی و بعد میانگین بگیری، همون عدد رو مصرف ترکیبی میگن
در دفترچه فنی یا مشخصات روی کاغذ مصرف ترکیبی نوشته شده که معمولا عددش کمی خوشبینانهست، چون اون آزمایشهای استانداردش همیشه ترافیک و شرایط سخت رو لحاظ نکرده. پس اگه بهطور عملی خودت اندازه گرفتی و عددی بیشتر از عدد دفترچه بود، نشون میده مصرف تو بیشتر شده و شاید ماشین مشکلی داشته باشه
دلایل بالا رفتن مصرف بنزین
- سردی هوا و استفاده از زنجیرچرخ:
- زمستون که هوا سرد میشه مصرف بنزین ماشین بالا میره, چون موتور برای روشن شدن و گرم نگه داشتن خود ماشین انرژی بیشتری مصرف میکنه, تازه اگه تو برف زنجیر به لاستیکها بندازی یا لاستیک زمستونی داشته باشی اصطکاک زیاد میشه و بنزین بیشتری هدر میره، ضمن اینکه استفاده از بخاری هم به مصرف بنزین فشار میاره, همه اینها در کنار هم باعث میشن زمستون بنزین بیشتری بسوزونیم. این یکی از دلایلیه که تو روزهای سرد و زمستونی هزینه سوختت افزایش مییابد
- تنظیم نبودن موتور خودرو:
- وقتی موتور ماشین تنظیم نباشه، مصرف بنزین خیلی بالا میره. برای مثال، اگر شمعهایت فرسوده باشن، فیلتر هوا و فیلتر سوخت کثیف باشن یا انژکتور الودگی داشته باشه، احتراق بنزین بهینه انجام نمیشه و مجبور میشه بنزین بیشتری مصرف کنه
- همچنین حسگرهای اکسیژن و دریچه گاز اگر تنظیم نباشن، موتور بد کار میکنه و از سوخت بیخود انرژی بیشتری مصرف میکنه. به زبان ساده، هر ایرادی که باعث شه موتور مجبور بشه زور بیشتری بزنه، مثل موتور تنظیمنبودن، باعث افزایش مصرف سوخت میشه، پس اگه دیدی یک دفعه مصرفت بالا رفته، اولین کار بررسی وضعیت موتور و فیلترهاست.
- رانندگی با سرعت بالا:
- هرچی پات رو به گاز فشار بدی و سرعت بالا باشه، بنزین بیشتری میسوزونی، تو بزرگراهها اگه با ۱۰۰-۱۲۰ کیلومتر برساعت حرکت کنی، مصرف ماشینت خیلی بالاتر میره نسبت به سرعت معمولی ۷۰-۹۰
- تحقیقها نشون میدن بهازای هر ۸ کیلومتربرساعت سرعت بیشتر، حدود ۷ تا ۸ درصد مصرف سوخت افزایش پیدا میکنه. یعنی اگر پای گاز بمونی و سرعت بالاتر بره، خودت الکی پول بنزین بیشتری دادی. بهترین کار اینه که سرعت معقول و یکنواخت رانندگی کنی، البته اگه دلت میخواد با سرعت بقیه رو جا بذاری، هزینه بیشتری متقبل میشی!
- خاموش نکردن خودرو در توقفهای طولانی:
- اگر پشت چراغ قرمز، در راهرو سرویس، یا در هر توقف طولانی صبر میکنی و ماشین رو روشن نگه میداری، عملا بنزینت هدر میره، درست مثل اینه که الکی موتور روشن بمونه و سوخت بسوزونه. پس هر وقت مجبور شدی برای چند دقیقه توقف کنی، بهتره ماشین رو خاموش کنی تا بنزین صرف نشه، خوشبختانه تو خیلی از ماشینهای جدید سیستم استاپ/استارت خودکار هست که موقع توقف، موتور رو خاموش میکنه تا همین مصرف رو مدیریت کنه.
- تنظیم نبودن فرمان خودرو:
- اگه فرمان ماشینت نامیزان باشه و رانندگی مستقیم ماشینت کشیده باشه به یک طرف، مصرف بنزین تا حد زیادی بالا میره. مثلا وقتی میگیری فرمان رو مستقیم، اما ماشینت به چپ یا راست میره، یعنی ته سرویس فرمان و تنظیم چرخها مشکل داره و موتور باید برای جبران زاویه غیرطبیعی تلاش کنه. این وضعیت میتونه تا ۱۰ درصد مصرف بیشتر ایجاد کنه و علاوهبر مصرف، خطرناک هم هست چون کنترل خودرو رو سخت میکنه. پس هر از گاهی چک کن فرمان صاف باشه
- ترمزگیری یا شتابگیری ناگهانی:
- پا گذاشتن ناگهانی روی ترمز یا دادن گاز شدید با یک حرکت شتابی باعث میشه موتور ناگهان بار بیشتری بیاره و در نتیجه مباعث بالا رفتن مصرف بنزین میشه مخصوصا اگه مدام تو ترافیک سرعتگرفتن و ترمزکردنت تند و شدید باشه، مصرفت خیلی بیشتر میشه. اگه دوست داری سرعتت ثابت باشه و سوخت اتلاف نشه، از سیستم کروز کنترل استفاده کن (اگه خودروت داشته باشه) یا زمان شتابگیری سبکتر گاز بدی و از دنده بالا کمک بگیری تا دور موتور پایین بیاد.
- مشکلات مربوط به درپوش باک بنزین:
- اگه درپوش باک خودروت سالم نباشه یا باز بمونه، بنزین به صورت بخار از باک خارج میشه که باعث بالا رفتن مصرف بنزین و آلودگی میشه، پس هر بار بعد از سوختگیری حتماً مطمئن شو درپوش باک رو محکم ببستی
- اگه درپوش باک نقص داشته باشه، عموماً چراغ چک ماشین روشن میشه و باید سریع تعمیر کنی تا هم مصرف نیاد بالا و هم سلامت محیط زیست حفظ بشه.
- وجود وسایل یا بار سنگین در خودرو:
- هر چقدر بار اضافهتر توی صندوق یا روی سقف باشه، فشار بیشتری به موتور وارد میشه و باعث بالا رفتن مصرف بنزین میشه. برای مثال، به ازای هر ۴۵ کیلوگرم بار سنگین، حدود ۱ تا ۲ درصد به مصرف سوخت اضافه میشه. پس هر چیز اضافی مثل بارها یا تجهیزات سنگین (مثلاً باربند پر از بار) رو که نیاز نداری از ماشین خارج کن. سبک بودن ماشین همیشه به معنای مصرف کمتره.
- استفاده از روغن موتور نامناسب:
- نوع و غلظت روغن موتور نقش مهمی در مصرف بنزین داره. اگر روغن غلیظتر یا بیکیفیت بریزی، فشار روی پیستونها و قطعات موتور بیشتر میشه و باعث بالا رفتن مصرف بنزین میشه. همیشه از روغن موتور مناسب مدل خودروی خودت استفاده کن و سطحش رو هم چک کن که نه کم باشه نه زیاد. روغن توصیهشده رو استفاده کن تا موتور راحت کار کنه و مصرف سوخت دستخوش تغییر نشه.
- نگهداشتن پا روی پدال ترمز:
- ممکنه عادت داشته باشی وقتی ماشینت قراره متوقف بشه، پاتو رو روی ترمز نگه داری، اما این کار باعث افزایش ۳۵ درصد یبالا رفتن مصرف بنزین میشه و ضمن اینکه لنت ترمز رو هم زودتر خراب میکنه. بهتره وقتی وایسادی ماشین رو خلاص کنی یا ترمز دستی بکشی، تا موتور فشار اضافی نکشه. با برداشتن پا از روی ترمز، مصرف بنزینت شدیداً کاهش پیدا میکنه.
- پایینکشیدن شیشهها:
- باز بودن شیشهها مخصوصا در سرعت بالای ۸۰ کیلومتر بر ساعت باعث افزایش نیروی درگ هوا روی ماشین میشه و بالا رفتن مصرف بنزین میشه . برای مثال، وقتی با سرعت بزرگراه رانندگی میکنی، توصیه میشه شیشهها رو ببندی چون پایین بودن شیشه میتونه تا مقدار زیادی آیرودینامیک خودرو رو مختل کنه و مصرف سوخت رو بالا ببره. (البته اگر هوا خیلی گرم باشه، استفاده از کولر ترجیح داده میشه چون باز بودن پنجره باعث مقاومت هوا میشه، ولی در کل باز گذاشتن شیشه در سرعت بالا بنزین بیشتری میخواد.)
- تعویض نکردن فیلتر هوا:
- اگه فیلتر هوای خودرو کثیف باشه یا دیر به دیر عوض بشه، موتور برای مکش هوا سختتر کار میکنه و باعث بالا رفتن مصرف بنزین میشه فیلتر هوا کثیف مثل اینه که راننده شما تلمبهاش سوراخه، مجبور میشه زیاد زور بزنه. پس فیلتر هوا رو سر موعد تعویض کن تا هوا به راحتی وارد موتور بشه و سوخت اضافی مصرف نشه.
- رانندگی در مسیرهای شنی و خاکی:
- وقتی مسیر مسافرتتون خاکی، ناهموار یا شنی باشه، مقاومت مسیر بیشتره و ماشین کندتر حرکت میکنه، در نتیجه باعث بالا رفتن مصرف بنزین میشه. تجربه نشون داده در مسیرهای خاکی حدود ۳۰ درصد زمان بیشتری طول میکشه تا همون مسافت رو طی کنی، که طبیعتا بنزین بیشتری مصرف میشه. پس وقتی جاده آسفالته نیست، سریعتر بنزینت خالی میشه.
- نامناسب بودن فشار باد لاستیک:
- فشار باد لاستیکها باید دقیقا در حد توصیه شده باشه، کمباد بودن لاستیک اصطکاک با زمین رو زیاد میکنه و باعث بالا رفتن مصرف بنزین میشه همچنین لاستیکهای ساییده شده هم باعث مصرف بالاتر میشن. از دفترچه ماشین یا برچسب کنار در خودرو فشار باد درست رو پیدا کن و حتما هر دو هفته یا ماهی یکبار باد لاستیکها رو چک کن تا نه کم باشن نه زیاد. اینطوری هم سوخت کمتر مصرف میکنه هم لاستیک یکنواخت ساییده میشه.
- انجام ندادن سرویس دورهای خودرو:
- اگه ماشینت رو سر موعد سرویس دورهای نبری، مشکلات ریزی در قطعات پیش میاد که باعث بالا رفتن مصرف بنزین میشه . مثلا اگه سیستم تعلیق شل یا ضربهگیرها ایراد داشته باشن، یا روغن و فیلترها تعویض نشن، راندمان موتور و قطعات پایین میاد و بنزین بیشتری از قبل میسوزه. سرویسها دقیقا برای جلوگیری از این مسایل پیشبینی شدند، پس فراموش نکن موقع سرویس سالانه یا هر ۱۰-۱۵ هزار کیلومتر، چکاپ کامل انجام بدی. این کار علاوه بر کاهش مصرف بنزین، امنیت و عمر قطعاتت رو هم بالا میبره.
سخن آخر:
در نهایت باید توجه داشت که عوامل گفتهشده تنها بخشی از دلایل بالا رفتن مصرف بنزین هستند. در کنار آنها، مواردی مثل خرابی یا آلودگی سنسور اکسیژن، گرفتگی یا کثیفی فیلتر هوا و حتی استفاده از روغن موتور غیرمناسب هم میتوانند تأثیر مستقیم بر افزایش مصرف سوخت داشته باشند.
بالا رفتن مصرف بنزین برای خیلیها دغدغه است چون هم هزینهها رو زیاد میکنه هم دردسرش زیاده. این ۱۵ دلیل بهت کمک می کنه بفهمی چرا بنزین بیشتری مصرف میشه و راهحلش رو پیدا کنی. هر کدوم از این موارد رو رعایت کنی، مطمئناً مصرفت کمتر میشه و دیگه سوخت الکی هدر نمیره. پس دفعه بعد که دیدی بنزین زود تموم میشه، اول این دلایل رو بررسی کن و اگه مورد دیگهای به ذهنت میرسه یا تجربهای داری، خوشحال میشیم با ما به اشتراک بذاری

