گیربکس اتومات یکی از اجزای حیاتی خودرو است که نقش اصلی آن انتقال هوشمند نیروی موتور به چرخها بدون نیاز به تعویض دستی دنده است. هرگونه اختلال در عملکرد این سیستم، میتواند تأثیر مستقیمی بر ایمنی و سلامت کلی خودرو داشته باشد.
در این مقاله به علائم خرابی گیربکس اتوماتیک، روشهای تشخیص زودهنگام و راهکارهای اولیه برای جلوگیری از آسیبهای بیشتر خواهیم پرداخت.
خرابی گیربکس اتوماتیک و علائم آن
عملکرد تیز و سریع خودرو در گرو گیربکس اتومات و اجزای آن است. خودروهایی که در این سیستم دچار مشکل میشوند معمولا افت قیمت بیشتری را در بازار خودرو تجربه میکنند. چرا که خرابی گیربکس اتوماتیک علاوه بر دردسر زیاد بسیار پرهزینه است. علائم خرابی که در کارشناسی گیربکس تائید میشوند، میتوانند سرنوشت معامله را به صورت کامل تغییر دهند. اما اهمیت کشف بهموقع علائم خرابی گیربکس اتوماتیک تنها به این موارد ختم نمیشود.
- عدم توجه به هشدارهای اولیه گیربکس اتومات، ممکن است هزینههای سنگینی از نظر مالی و فنی برای شما به همراه داشته باشد.
- تشخیص زودهنگام خرابی، شانس نجات قطعه را بالا میبرد و جلوی آسیبهای ثانویه به موتور یا سیستم تعلیق را میگیرد.
- با تعمیر به موقع، کیفیت رانندگی حفظ میشود.
- سرویسهای دورهای مرتب میتواند طول عمر گیربکس را افزایش دهد.
علائم خرابی گیربکس اتوماتیک
سیستم گیربکس اتومات بهمرور زمان و بر اثر فشارهای مختلف ممکن است دچار اختلالاتی شود. شناخت زودهنگام علائم خرابی این بخش، از بروز آسیبهای جدیتر و پرهزینه جلوگیری میکند. در ادامه، مهمترین نشانههایی را که نشاندهندهی اختلال در عملکرد گیربکس اتومات هستند، بررسی میکنیم.
انواع گیربکس اتومات در خودروهای جدید و قدیمی متفاوت است. اما اکثر این سیستمها معمولا علائم خرابی یکسانی دارند. در مورد گیربکس DCT و نشانههای رایج خرابی آن در اینجا بخوانید.
۱. تاخیر یا تعویض غیرعادی دندهها
اگر دندهها با تأخیر، ضربه یا بهسختی جا میروند، ممکن است عملکرد شیرهای برقی یا فشار روغن داخل گیربکس اتومات دچار مشکل شده باشد. همچنین اگر هنگام حرکت با سرعت ثابت، دندهها در سرجای خود ثابت نیستند و به دنده بالاتر یا پائینتر تغییرحالت میدهند، احتمالا با مشکل لیز خوردن دنده مواجه هستیم. این مورد یکی از رایجترین علائم خرابی گیربکس اتوماتیک است که باید نزد متخصص بررسی شود.
۲. لرزش، تکان یا ضربه ناگهانی هنگام رانندگی
یکی از مشخصترین علائم خرابی گیربکس اتوماتیک، احساس ضربه یا لرزش در زمان تعویض دنده است. این مورد ممکن است ناشی از خرابی توربین، دستهموتور یا سایش داخلی قطعات گیربکس باشد.
۳. نشت روغن گیربکس از زیر خودرو
روغن قرمز رنگی که زیر خودرو جمع میشود، میتواند نشانه نشتی روغن گیربکس باشد. کمبود این روغن، آسیب جدی به اجزای داخلی وارد میکند. نام آن روغن ATF است. در مورد زمان تعویض این روغن به همراه ویژگیها و وظایف آن در مقاله ATF چیست بخوانید.
۴. صدای زوزه یا سایش هنگام حرکت
اگر در هنگام رانندگی یا دندهزدن صدای غیرعادی مانند زوزه یا سایش میشنوید، این صدا میتواند مربوط به خرابی بلبرینگها، دندههای داخلی یا مشکلات مکانیکی جدیتر باشد.
5. تولید بوی سوختگی از گیربکس
اگر دمای گیربکس از حد عادی بالاتر برود یا سطح روغن آن کاهش پیدا کند، در برخی موارد شاهد تولید بوی سوختگی از این سیستم خواهیم بود. تشخیص بوی سوختگی گیربکس از موتور تقریبا دشوار است و نیاز به بررسیهای تخصصیتر دارد.
بیشتر بخوانید: سالم بودن موتور ماشین؛ مهمترین نکاتی که هر راننده باید بداند
6. خلاص شدن ناگهانی دنده
آخرین مورد از علائم خرابی گیربکس اتوماتیک، خلاص شدن ناگهانی دنده است. در چنین حالتی به صورت ناگهانی، دنده وارد وضعیت خلاص میشود.
چگونه خرابی گیربکس اتومات را زود تشخیص دهیم؟
تشخیص بهموقع علائم خرابی گیربکس اتوماتیک نهتنها از هزینههای سنگین تعمیر جلوگیری میکند، بلکه ایمنی رانندگی را نیز افزایش میدهد. حال سؤال اینجاست که چگونه میتوان این خرابیها را در مراحل اولیه شناسایی کرد؟
بررسی سطح و کیفیت روغن گیربکس
روغن گیربکس باید شفاف، بیرنگ یا مایل به قرمز و بدون بوی سوختگی باشد. وجود ذرات فلزی یا کف روی روغن نشاندهندهی استهلاک بیش از حد یا خرابی قطعات داخلی است.
تست دیاگ و تست جادهای
کارشناسان با اتصال دیاگ به ECU خودرو میتوانند خطاهای مرتبط با گیربکس اتومات را تشخیص دهند. تست رانندگی نیز مکملی مهم برای شناسایی رفتار غیرعادی در سیستم تعویض دنده است. پیشنهاد میشود که هر 6 ماه یکبار برای تست گیربکس اتومات خودرو اقدام کنید.
مراجعه به مرکز کارشناسی فنی
در صورت مشاهده هر یک از علائم ذکرشده، مراجعه به مراکز معتبر کارشناسی خودرو توصیه میشود. در این مراکز، با بررسی دقیق فنی و استفاده از تجهیزات تخصصی، میتوان سلامت گیربکس را بهصورت کامل ارزیابی کرد.
نتیجهگیری
علائم خرابی گیربکس اتوماتیک اگر بهموقع تشخیص داده نشوند، میتوانند هزینهبر و پرریسک باشند. شناخت نشانهها، بررسی مداوم وضعیت روغن، و مراجعه به مراکز معتبر کارشناسی خودرو مانند عبادی، بهترین راه برای جلوگیری از آسیبهای بیشتر است. اگر به سلامت فنی خودروی خود اهمیت میدهید، از کنار علائم کوچک بهسادگی عبور نکنید. همکاران ما در شعبه سورنا، آماده ارائه خدمات تخصصی تعمیرات خودرو هستند. برای رزرو نوبت از طریق لینک زیر اقدام کنید.
سوالات متداول
۱. روغن گیربکس اتومات هر چند وقت یکبار باید تعویض شود؟
معمولاً بین ۴۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر، اما بسته به نوع خودرو و شرایط رانندگی متغیر است. بررسی کتابچه راهنمای خودرو بهترین مرجع است.
۲. آیا با نشتی جزئی روغن گیربکس میتوان به رانندگی ادامه داد؟
خیر. حتی نشتیهای جزئی میتوانند در مدت کوتاه منجر به افت فشار و آسیب جدی به گیربکس اتومات شوند.
۳. آیا امکان تعمیر گیربکس اتومات وجود دارد یا باید آن را تعویض کرد؟
بستگی به نوع خرابی دارد. در مواردی میتوان قطعه معیوب را تعویض کرد؛ در موارد شدید، تعویض کل گیربکس ضروری است.
۴. آیا استفاده از دیاگ همیشه خطاهای گیربکس را نشان میدهد؟
خیر. برخی مشکلات مکانیکی ممکن است در دیاگ نمایش داده نشوند و فقط در تست رانندگی یا بررسی دستی مشخص شوند.
