اگر هنگام پارک کردن یا دور زدن، احساس کردید که چرخاندن فرمان سختتر از حالت معمول است، بهتر است آن را نادیده نگیرید. سفت شدن فرمان خودرو میتواند زنگ خطری برای وجود برخی ایرادات فنی خودرو باشد که در صورت بیتوجهی، هزینههای سنگینی به همراه خواهد داشت. شناخت علل این مشکل، اولین قدم برای پیشگیری از خسارات بیشتر است.
در این مقاله دلایل سفت شدن فرمان و راههای جلوگیری از این مشکل را ارائه میدهیم.
علائم سفت شدن فرمان خودرو
شناسایی به موقع علائم سفت شدن فرمان خودرو میتواند از بروز خطرات جدی جلوگیری کند. برخی از این نشانهها عبارتاند از:
- دشواری در چرخاندن فرمان، بهویژه در سرعتهای پایین یا هنگام پارک کردن
- بازنگشتن فرمان به حالت اولیه پس از دور زدن
- احساس لرزش در فرمان هنگام چرخاندن
- صداهای غیرعادی مانند خشخش از ناحیه فرمان
- کشیده شدن خودرو به یک سمت بدون فرمان دادن
دلایل رایج سفت شدن فرمان خودرو
برای رفع مؤثر مشکل، ابتدا باید دلیل آن را شناخت. در ادامه مهمترین عواملی که منجر به سفت شدن فرمان خودرو میشوند را بررسی میکنیم:
| دلیل سفت شدن فرمان خودرو | توضیحات |
|---|---|
| کاهش یا نشتی روغن هیدرولیک | سیستم هیدرولیک فرمان نیاز به سطح مناسبی از روغن دارد تا عملکرد نرم و روانی داشته باشد. کاهش سطح روغن یا نشتی در مسیر آن میتواند موجب سفت شدن فرمان خودرو شود. |
| خرابی پمپ هیدرولیک | پمپ هیدرولیک وظیفه انتقال روغن به اجزای سیستم فرمان را دارد. در صورت خرابی یا ضعف عملکرد پمپ، انتقال روغن دچار اختلال میشود و فرمان بهسختی میچرخد. |
| خرابی سیبک فرمان | سیبکها قطعاتی مفصلی در سیستم جلوبندی هستند که حرکت نرم فرمان را ممکن میسازند. خرابی یا خشکی سیبکها یکی از دلایل مهم سفت شدن فرمان خودرو محسوب میشود. |
| پارگی یا گرفتگی شیلنگهای هیدرولیک | وجود مانع در مسیر عبور روغن، چه به دلیل پارگی و چه گرفتگی، باعث کاهش فشار و در نتیجه سفت شدن فرمان خودرو میشود. این مشکل در صورت ادامهدار بودن میتواند به پمپ هیدرولیک و سایر اجزای سیستم فرمان نیز آسیب وارد کند. |
| خرابی جعبه فرمان (گیربکس فرمان) | خرابی جعبه فرمان باعث افزایش اصطکاک داخلی و گیر کردن چرخدندهها میشود. این مشکل انتقال نیرو از فرمان به چرخها را مختل کرده و موجب سفت شدن فرمان خودرو خواهد شد. |
| شل یا پاره بودن تسمه هیدرولیک | تسمهای که پمپ هیدرولیک را به حرکت درمیآورد، در صورت خرابی یا پارگی نمیتواند عملکرد مطلوبی داشته باشد و در نتیجه سفت شدن فرمان خودرو رخ میدهد. |
| اختلال در سیستم فرمان برقی (EPS) | در خودروهای جدید که فاقد سیستم هیدرولیک هستند، مشکلات در مدار الکتریکی یا یونیت فرمان برقی نیز میتواند منجر به بروز این مشکل شود. |
| مشکلات در سیستم تعلیق و جلوبندی | خرابی در قطعاتی مانند سیبکها، بوشها یا کمکفنرها ممکن است باعث گیرکردن یا سختی چرخش فرمان شود. |
| فشار نامناسب باد تایرها یا آسیب به چرخها | پایین بودن یا زیاد بودن فشار باد تایرها، خصوصاً چرخهای جلو، نیز میتواند در سفت شدن فرمان خودرو نقش داشته باشد. این وضعیت باعث افزایش اصطکاک بین لاستیک و سطح جاده و سختتر شدن چرخش فرمان میشود. |
| خرابی سوپاپ فرمان | در برخی خودروها، وجود سوپاپ کنترل فشار در سیستم فرمان هیدرولیکی مهم است. خرابی این سوپاپ باعث اختلال در عملکرد فرمان میشود و جریان مناسب روغن را مختل کرده و موجب سفت شدن فرمان خواهد شد. |
| هوا گرفتن سیستم هیدرولیک | ورود هوا به مدار هیدرولیک باعث ایجاد اختلال در فشار روغن و در نهایت سفت شدن فرمان خودرو خواهد شد. این هوا مانع جریان یکنواخت روغن میشود و عملکرد نرم سیستم فرمان را مختل میکند. |
| شرایط آب و هوایی | در دماهای بسیار پایین، روغن هیدرولیک غلیظتر میشود و ممکن است فرمان در ابتدای حرکت سفت عمل کند. همچنین رطوبت بالا میتواند در بعضی موارد به خرابی قطعات کمک کند. |
| وضعیت رینگ و سایز لاستیک | استفاده از رینگهای غیراستاندارد یا لاستیکهایی با پهنای بیشتر از حد مجاز میتواند فشار بیشتری به سیستم فرمان وارد کند و باعث سفت شدن آن شود. |
چگونه مشکل سفت شدن فرمان خودرو را تشخیص دهیم؟
برای تشخیص دقیقتر، راننده میتواند برخی بررسیهای اولیه را انجام دهد:
- باز کردن کاپوت و بررسی سطح روغن هیدرولیک در مخزن مربوطه
- مشاهده نشتی در اطراف شیلنگها یا پمپ هیدرولیک
- بررسی وضعیت تسمهها از نظر سفتی و سلامت
- کنترل فشار باد چرخها با دستگاه مخصوص
- توجه به صداهای غیرعادی هنگام حرکت دادن فرمان
در صورتی که با این بررسیها علت مشخص نشد، باید خودرو توسط مکانیک متخصص بازبینی شود.
راهحلهای پیشنهادی نرم کردن فرمان
بسته به علت اصلی، راهکارهای متفاوتی برای حل مشکل سفت شدن فرمان خودرو وجود دارد:
- افزودن یا تعویض روغن هیدرولیک در صورت کم بودن یا آلودگی روغن
- تعویض شیلنگها یا رفع نشتیها
- بررسی و تعمیر پمپ یا جعبه فرمان توسط متخصص
- تنظیم فشار باد تایرها به میزان استاندارد
- بررسی سیستم برق خودرو در صورت استفاده از فرمان برقی
- بازرسی سیستم جلوبندی و تعلیق برای اطمینان از سلامت قطعات مکانیکی
چگونه از سفت شدن فرمان خودرو جلوگیری کنیم؟
با رعایت نکات زیر میتوان از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری کرد:
- انجام سرویسهای دورهای خودرو به ویژه بررسی سیستم فرمان
- چککردن منظم سطح روغن هیدرولیک و سلامت تسمهها
- پرهیز از رانندگی در مسیرهای ناهموار با سرعت بالا
- کنترل منظم فشار باد تایرها
- مراجعه دورهای به مکانیکی معتبر برای بازبینی جلوبندی
جمعبندی
سفت شدن فرمان خودرو از آن دسته مشکلاتی است که نباید نادیده گرفته شود. این مسئله ممکن است نشانهای از خرابیهای جدیتر در سیستم فرمان، تعلیق یا حتی برق خودرو باشد. با آگاهی از علائم، دلایل و راهکارهای رفع مشکل، میتوان از بروز خطرات احتمالی و هزینههای سنگین پیشگیری کرد. در نهایت، توجه به نگهداری اصولی خودرو و انجام بازدیدهای منظم، مهمترین گام برای داشتن رانندگی ایمن و آسوده است.
اگر هنگام رانندگی یا پارک کردن احساس کردید فرمان خودروتان سفت شده، منتظر نمانید تا مشکل جدیتر شود. کارشناسان باتجربه ما در کارشناسی خودرو عبادی با بررسی دقیق سیستم فرمان، جلوبندی و هیدرولیک خودرو، علت سفت شدن فرمان را به درستی تشخیص میدهند و بهترین راهکار را ارائه میکنند. هماکنون برای دریافت وقت، با مجموعه عبادی تماس بگیرید.
سوالات متداول
۱. سفت شدن فرمان خودرو فقط در سرعت پایین اتفاق میافتد؟
معمولاً در سرعت پایین بیشتر حس میشود، اما در مواردی ممکن است در سرعتهای بالا هم قابلتشخیص باشد.
۲. آیا فرمان برقی هم دچار سفتی میشود؟
بله، خرابی یونیت فرمان برقی یا اختلال در برق خودرو باعث سفت شدن فرمانهای EPS میشود.
۳. سفت شدن فرمان میتواند خطرناک باشد؟
بله. اگر به موقع رفع نشود، احتمال اختلال کامل در کنترل خودرو وجود دارد.
