راهنمای جامع تشخیص و تعمیر روغن ریزی ماشین
روغن ریزی ماشین مشکلی شایع است، رانندهها وقتی لکههای روغن را زیر خودرو میبینند نگران دلایل آن و راهحلهای رفعش میشوند،
در این مقاله دلایل متنوع نشت روغن در خودرو و راهکارهای رفع آن را از صفر تا صد بررسی میکنیم
انواع روغن ریزی ماشین
خودرو دارای سیستمهای مختلفی است که در هر کدام از آنها از روغن استفاده میشود، از جمله موتور، جعبه فرمان هیدرولیک، سیستم ترمز و گیربکس، و روغنریزی میتواند در هر یک از این بخشها رخ دهد، ابتدا مهمترین انواع نشت روغن را معرفی میکنیم
- روغنریزی موتور
- نشتی سیستم ترمز
- نشت روغن فرمان هیدرولیک
- روغنریزی گیربکس
روغن ریزی ماشین | موتور
روغنریزی موتور رایجترین نوع نشتی است، علائم آن تشکیل لکههای تیره و روغنی زیر خودرو و بوی سوختگی در زیر کاپوت است، این مشکل ممکن است دلایل متعددی داشته باشد، از جمله:
- ترک یا شکستگی پوسته کارتل بر اثر ضربه یا خوردگی
- شل شدن یا نشتی پیچ تخلیه روغن
- خرابی واشرهای سرسیلندر و درپوش سوپاپ
- پارگی یا فرسودگی شیلنگها و اتصالات روغنرسانی
- خرابی سنسور فشار روغن یا محل اتصال آن به بلوک موتور
- معیوب شدن کاسهنمدهای میللنگ یا میلسوپاپ
- سوختگی یا شکستگی واشرهای درپوش سیلندر
- ترک یا سوراخ شدن بلوکه سیلندر (عارضهای نادر ولی جدی)
- نصب ناصحیح فیلتر روغن یا اورینگ آن و کثیفی بیش از حد سینی زیر موتور
هر یک از عوامل فوق میتواند باعث نفوذ روغن از نقطه مربوطه به خارج موتور شود، برای نمونه، پارگی شیلنگ روغن یا خرابی واشر سرسیلندر منجر به نشت روغن و کاهش سریع سطح روغن موتور میشود، در چنین حالتی حتماً چراغ هشدار روغن روشن خواهد شد و لازم است سریعاً خودرو برای تعمیر بررسی شود،
روغن ریزی ماشین | سیستم ترمز
نشتی روغن ترمز یکی از خطرناکترین انواع روغنریزی است، زیرا مستقیماً بر ایمنی خودرو تأثیر میگذارد، روغن ترمز در سیستم هیدرولیک ترمز جاری است و در صورت نشتی، قدرت ترمزگیری کاهش چشمگیری مییابد، معمولاً لکههای روشن و شفاف (معمولاً زرد یا روشن) نزدیک چرخها یا مخزن روغن ترمز قابل مشاهده است، مهمترین دلایل روغنریزی ترمز عبارتند از:
- پوسیدگی یا ترک خوردن لولهها و اتصالات انتقال روغن ترمز
- خرابی پمپ اصلی ترمز
- نشتی یا ترک مخزن روغن ترمز (مخزن سیلندر اصلی یا جانبی)
- خوردگی واشرها و مهرههای اتصالات سیستم ترمز
تشخیص سریع روغنریزی ترمز بسیار مهم است، زیرا افت سطح روغن ترمز منجر به افزایش فاصله توقف و بروز خطر تصادف میشود، همچنین اگر چراغ هشدار سیستم ترمز روی داشبورد روشن شود یا حس کردید پدال ترمز نرم شده، احتمال نشتی جدی روغن ترمز وجود دارد،
روغن ریزی ماشین | فرمان هیدرولیک
سیستم فرمان هیدرولیک برای حرکت نرم فرمان از روغن مخصوص استفاده میکند، در صورت نشت این روغن صدای غیرعادی غژغژ یا خشخش از زیر کاپوت شنیده میشود و احساس سفتی یا بیحسی در فرمان به وجود میآید، دلیل معمول این نشتیها عبارت است از:
- خرابی یا ترک خوردن مخزن روغن فرمان
- پارگی یا استهلاک شلنگها و اتصالات روغنرسانی فرمان
- خرابی فشنگی فرمان (سنسور فشار روغن فرمان)
- آسیب به جعبهفرمان که باعث نشت روغن از این بخش میشود
هنگامی که سطح روغن فرمان کاهش یابد، سیستم هیدرولیک فرمان ضعیف شده و فرمان خودرو سنگین و نامنظم عمل میکند، نشتی روغن فرمان در پیچهای تند و سرعت بالا موجب از دست رفتن کنترل فرمان میشود، برای جلوگیری از این عارضه سرویس دورهای سیستم فرمان هیدرولیک و چککردن منظم سطح روغن اهمیت دارد،
روغن ریزی ماشین | گیربکس
نشتی روغن گیربکس (چه گیربکس دستی و چه اتوماتیک) اگرچه کمتر از روغن موتور شایع است، اما اگر رخ دهد میتواند عملکرد جعبهدنده را به شدت مختل کند، معمولاً روغن گیربکس در حالت سالم قرمز رنگ است و بوی مخصوصی شبیه نفت دارد، دلایل اصلی این نشت عبارتند از:
- وجود ترک یا سوراخ در پوسته گیربکس بر اثر فرسایش یا ضربه
- خرابی کاسهنمدها و بلبرینگهای ورودی و خروجی گیربکس
- نشتی از محل اتصال پوسته گیربکس به پوسته کلاچ (در خودروهای دوکلاچه یا دستی)
- پارگی واشرها و اورینگهای مهرومومکننده گیربکس
- معیوب شدن فشنگی دنده عقب که باعث نشت روغن به بیرون میشود
- استفاده طولانی از روغن گیربکس بدون تعویض که به مرور باعث خوردگی و آسیب مهرومومها میشود
برای تشخیص روغنریزی گیربکس معمولاً لکههای مایل به قرمز یا قهوهای زیر قسمت جلویی یا میانی خودرو دیده میشود، تعویض بهموقع روغن گیربکس و بررسی سلامت کاسهنمدها اولین قدم برای پیشگیری از این مشکل است،
نشانهها و تشخیص روغن ریزی ماشین
نشتی روغن معمولاً با چند علامت قابل تشخیص است:
- مشاهده لکههای روغن رنگی زیر خودرو (رنگ روغن موتور قهوهای تیره یا سیاه، رنگ روغن گیربکس قرمز)
- کاهش سریع سطح روغن در گیج (میله اندازهگیری)
- بوی سوختگی یا بوی روغن داغ در کابین یا فضای موتور
- روشن شدن چراغ هشدار روغن یا چراغ چک در داشبورد
- اختلال در عملکرد سیستمهای خودرو (مثل سنگین شدن فرمان یا کاهش ناگهانی قدرت ترمزها)
مسیر لکههای روغن را از زیر خودرو تا محل نشتی دنبال کنید تا منبع آن مشخص شود، معمولاً رنگ و محل نشتی کمک میکند که نوع مشکل تشخیص داده شود؛ برای مثال روغن ترمز رنگی شفاف یا زرد کمرنگ دارد در حالی که روغن گیربکس در ابتدا قرمز و در صورت کهنگی قهوهای میشود، همچنین دود آبیرنگ از اگزوز میتواند نشانه ورود روغن به داخل سیلندرها باشد، اگر یکی از این علائم را دیدید بهتر است خودرو را در اولین فرصت توسط کارشناس بررسی کنید،
عواقب و خطرات روغن ریزی ماشین
نشت روغن خودرو میتواند منجر به مشکلات جدی شود:
- خطر آتشسوزی، روغن روی قطعات داغ موتور یا سیستم اگزوز میتواند شعلهور شود و جان سرنشینان را تهدید کند
- کاهش ایمنی، نشتی روغن ترمز یا فرمان مستقیماً بر توانایی کنترل و توقف خودرو تأثیر میگذارد و احتمال تصادف را افزایش میدهد
- آسیب به موتور و گیربکس، کاهش سطح روغن سبب افزایش سایش قطعات و داغی بیش از حد میشود و ممکن است به خرابی جدی موتور یا جعبهدنده منجر گردد
- آلودگی محیط زیست، روغنهای نشت کرده در جادهها به آب و خاک نفوذ میکنند و برای گیاهان، حیوانات و منابع آبی بسیار خطرناک هستند
بنابراین رفع هرچه سریعتر نشتی روغن اهمیت بالایی دارد تا از ضرر به افراد، قطعات خودرو و طبیعت جلوگیری شود،
روشهای رفع و جلوگیری از روغن ریزی ماشین
برای تعمیر نشتی روغن ابتدا باید منبع مشکل را پیدا کرد، معمولاً تکنسین با توجه به محل و رنگ روغن، نقطه نشتی را شناسایی و سپس قطعه آسیبدیده را تعمیر یا تعویض میکند، از جمله اقدامات عملی برای رفع روغنریزی عبارتند از:
- تعویض واشرها و کاسهنمدهای فرسوده یا معیوب (مثل واشر سرسیلندر، درپوش سوپاپ و کاسهنمد میللنگ
- سفت کردن یا تعویض پیچ تخلیه روغن معیوب و واشر آن
- تعمیر یا تعویض پوسته کارتل یا پوسته گیربکس در صورت وجود ترک یا سوراخ
- بررسی و تعویض شلنگها، اورینگها و اتصالات آسیبدیده در سیستمهای روغنرسانی
- رفع ایراد سیستم هیدرولیک فرمان یا ترمز در صورت پارگی
- بررسی فیلتر و پمپ روغن برای اطمینان از عدم گرفتگی یا خرابی
- تنظیم فشار داخلی موتور با بررسی سیستم تهویه کارتر و تعویض فیلترهای گرفته
- در نهایت پس از تعمیر، بررسی مجدد تمام سیستمها برای اطمینان از برطرف شدن نشتی ضروری است
برای پیشگیری از روغن ریزی ماشین بهتر است:
- سرویس دورهای و تعویض بهموقع روغن موتور، روغن گیربکس، روغن ترمز و روغن فرمان طبق جدول زمانبندی (برای مثال هر ۵ تا ۷ هزار کیلومتر برای روغن موتور)
- استفاده از روغنهای باکیفیت و استاندارد متناسب با خودروی شما
- احتیاط در برخورد با موانع و چالههای بزرگ جاده برای جلوگیری از آسیب به کارتل و قطعات زیر موتور
- پرهیز از گرم کردن بیش از حد موتور بهگونهای که واشرها و گسکتها آسیب ببینند
- مراجعه به تعمیرگاه و تکنسین متخصص در صورت مشاهده هرگونه نشتی برای رفع سریع مشکل
خواندن این راهنما به شما کمک میکند که روغن ریزی ماشین را سریعتر تشخیص داده و در زمان مناسب برطرف کنید، تا ایمنی خودرو بالا رفته و هزینه تعمیرات کاهش یابد، هرگاه لکههای روغن زیر خودرو دیدید فوراً دلیل آن را بیابید و تعمیر آن را اولویت قرار دهید، تا از آسیبهای جدی به خودرو و خطرات احتمالی جلوگیری شود
