سیستم تعلیق یکی از مهمترین اجزای فنی خودرو است که به طور مستقیم با راحتی سرنشینان، پایداری خودرو و کنترل بهتر آن در شرایط مختلف جادهای ارتباط دارد. انواع سیستم تعلیق خودرو بسته به نوع طراحی، تکنولوژی ساخت، و هدف خودرو (سواری، اسپرت، آفرود و…) متفاوت هستند و هرکدام مزایا و معایب خاص خود را دارند. شناخت این سیستمها برای هر رانندهای، بهویژه هنگام خرید یا نگهداری خودرو، ضروری است. این مقاله به شما دید کامل و تحلیلی خواهد داد.
سیستم تعلیق چیست؟
سیستم تعلیق بخشی از خودرو است که میان چرخها و شاسی قرار دارد و وظیفه اصلی آن، جذب ضربات ناشی از ناهمواریهای جاده، حفظ تعادل خودرو در پیچها، و تضمین تماس دائمی لاستیکها با سطح زمین است. اجزای اصلی آن معمولاً شامل کمکفنر، فنر، طبق، بوش، میل تعادل و مجموعه اتصالات مکانیکی است. این سیستم کمک میکند خودرو در مسیرهای ناهموار نرمتر حرکت کند و در سرعتهای بالا کنترل بهتری داشته باشد.
اگر میخواهید با جزئیات بیشتری درباره ساختار، اجزا و وظیفه این بخش مهم خودرو آشنا شوید، پیشنهاد میکنیم مقاله «سیستم تعلیق چیست» را مطالعه کنید.
دستهبندی کلی انواع سیستم تعلیق خودرو
بهطور کلی، انواع سیستم تعلیق خودرو را میتوان به دو دسته اصلی تقسیم کرد:
- سیستم تعلیق مستقل (Independent Suspension): در این نوع، هر چرخ میتواند بهطور مستقل از چرخ دیگر بالا یا پایین برود. این طراحی باعث میشود لرزش یک چرخ به چرخ دیگر منتقل نشود و خودرو پایداری بیشتری داشته باشد.
- سیستم تعلیق غیرمستقل (Dependent Suspension): در این حالت، چرخهای یک محور بهطور مکانیکی به هم متصلاند و حرکت یکی از چرخها بر دیگری تأثیر میگذارد. این نوع سادهتر و ارزانتر است، اما راحتی سواری کمتری دارد.
معرفی انواع سیستم تعلیق خودرو
در ادامه، با رایجترین و مهمترین انواع سیستم تعلیق خودرو آشنا میشویم که هرکدام ویژگیها و کاربردهای خاص خود را دارند.
۱. سیستم تعلیق مکفرسون (MacPherson Strut)
یکی از پرکاربردترین سیستمها در خودروهای سواری اقتصادی است. در این طراحی، کمکفنر و فنر به صورت یکپارچه در یک واحد عمودی قرار گرفتهاند.
۲. سیستم تعلیق دوجناغی (Double Wishbone)
این سیستم از دو بازوی مثلثیشکل (جناغی) تشکیل شده که کنترل بیشتری روی حرکت چرخها دارد.
۳. سیستم تعلیق چندپیوندی (Multi-Link)
نوع پیشرفتهای از تعلیق مستقل با چند نقطه اتصال برای کنترل دقیقتر.
۴. سیستم تعلیق پیچشی (Torsion Beam)
در این سیستم نیمهمستقل، یک میله پیچشی چرخهای عقب را به هم متصل میکند.
۵. سیستم تعلیق هوایی(Air Suspension)
در این سیستم بهجای فنر فلزی از بالشتکهای هوایی استفاده میشود.
۶. سیستم تعلیق هیدروپنوماتیک (Hydropneumatic suspension)
در این سیستم از مایع و گاز برای جذب ضربات و تنظیم ارتفاع استفاده میشود.
۷. سیستم تعلیق مغناطیسی (Magnetic Ride Control)
از مایع مغناطیسی در کمکفنر استفاده میکند که توسط میدان مغناطیسی کنترل میشود.
۸. سیستم تعلیق فنر برگی (Leaf Spring Suspension)
در این نوع سیستم، بهجای فنرهای مارپیچ، از یک یا چند لایه فلزی خمیده (بهنام فنر برگی) استفاده میشود که روی هم قرار گرفتهاند.
۹. سیستم تعلیق بازویی (Trailing Arm Suspension)
چرخها به بازوهای فلزی متصل هستند که از یک سمت به شاسی خودرو لولا شدهاند. این بازوها امکان حرکت عمودی چرخ را فراهم میکنند و زاویه چرخ را در حین حرکت حفظ مینمایند.
۱۰. سیستم تعلیق محور نوسانی (Swing Axle Suspension)
هر چرخ بهصورت مستقل روی محوری قرار میگیرد که از سمت دیگر به دیفرانسیل متصل است. این محور مانند یک نوساننما در زمان حرکت، بالا و پایین میرود.
۱۱. سیستم تعلیق هیدرولیکی (Hydraulic Suspension)
این سیستم از سیال هیدرولیکی برای تنظیم ارتفاع و سختی سیستم تعلیق استفاده میکند. با استفاده از پمپهای فشار و شیرهای کنترل، میتوان ارتفاع خودرو و نرمی یا سختی حرکت را بسته به شرایط جاده یا فرمان راننده تنظیم کرد.
مزایا، معایب و کاربرد انواع سیستم تعلیق
| نام سیستم تعلیق | مزایا | معایب | کاربرد |
|---|---|---|---|
| سیستم تعلیق مکفرسون | ساختار ساده، سبک بودن، هزینه ساخت پایین | عملکرد متوسط در شرایط رانندگی پرفشار | بیشتر در خودروهای شهری و اقتصادی مانند محصولات کیا، پژو و هیوندای |
| سیستم تعلیق دوجناغی | دقت فرمان بالا، پایداری عالی در پیچها | فضای زیاد مورد نیاز، هزینه بالا | در خودروهای اسپرت و لوکس مانند مزدا MX-5، برخی مدلهای هوندا |
| سیستم تعلیق چندپیوندی | سواری نرم، چسبندگی بالا به سطح جاده | طراحی پیچیده، نگهداری سختتر | خودروهای لوکس و اسپرت مانند بامو، آئودی |
| سیستم تعلیق پیچشی | طراحی ساده، فضای زیاد در صندوق عقب | پایداری کمتر نسبت به سیستمهای مستقل | خودروهای هاچبک اقتصادی مانند 206، یاریس |
| سیستم تعلیق هوایی | امکان تنظیم ارتفاع، سواری نرم | هزینه بالا، حساسیت بیشتر به خرابی | خودروهای لوکس، شاسیبلندهای پریمیوم |
| سیستم تعلیق هیدروپنوماتیک | تنظیم اتوماتیک ارتفاع، عملکرد بالا | نگهداری سخت و هزینهبر | در خودروهایی مانند سیتروئن Xantia |
| سیستم تعلیق مغناطیسی | واکنش سریع به تغییرات مسیر، سواری اسپرت و راحت همزمان | بسیار گران، نیاز به سیستم کنترلی پیشرفته | شورولت کوروت، برخی مدلهای آئودی و کادیلاک |
| سیستم تعلیق فنر برگی | ساختار ساده، هزینه ساخت و نگهداری پایین، تحمل وزن بالا | راحتی کمتر، عملکرد ضعیف در جذب ضربات نسبت به سیستمهای پیشرفتهتر | وانتها، کامیونها، خودروهای سنگین مانند نیسان وانت یا کامیونت ایسوزو |
| سیستم تعلیق بازویی | کنترل خوب در مسیر مستقیم، سادگی در طراحی و نگهداری | کنترل ضعیف در پیچها، عملکرد متوسط در جذب ضربات شدید | خودروهای قدیمیتر و برخی خودروهای کوچک اقتصادی مانند هوندا سیویک مدلهای قدیمی |
| سیستم تعلیق محور نوسانی | طراحی ساده، هزینه ساخت پایین، وزن کم | افزایش زاویه چرخها در پیچها که میتواند باعث ناپایداری شود، احتمال واژگونی در سرعت بالا | خودروهای کلاسیک مانند فولکس واگن بیتل (قورباغهای) |
| سیستم تعلیق هیدرولیکی | قابلیت تنظیم ارتفاع، نرمی فوقالعاده در حرکت، حفظ تعادل در جادههای ناهموار | پیچیدگی بالا، هزینه تعمیر و نگهداری زیاد | خودروهای لوکس یا ویژه مانند برخی مدلهای سیتروئن، مرسدس کلاس S و لندکروزهای سفارشی |
کدام سیستم تعلیق برای شما مناسبتر است؟
انتخاب از میان انواع سیستم تعلیق خودرو بستگی به نیاز و سبک رانندگی شما دارد. اگر خودرویی شهری و اقتصادی برای تردد روزمره میخواهید، سیستمهای مکفرسون یا پیچشی با ساختار ساده و قیمت مناسب، انتخابهای ایدهآلی هستند. در مقابل، برای تجربه رانندگی دقیق و کنترلشده در جادههای پرپیچ یا با سرعت بالا، سیستمهای دوجناغی و چندپیوندی، به دلیل پایداری و چسبندگی بالا به سطح جاده، پیشنهاد میشوند.
اگر به دنبال بالاترین سطح از راحتی، نرمی و قابلیت تنظیم هستید، سیستمهای تعلیق بادی، هیدرولیکی یا مغناطیسی با تکنولوژی پیشرفته، بهترین گزینهها هستند، هرچند هزینه بالاتر و پیچیدگی تعمیرات را نیز باید در نظر گرفت.
در خودروهای باری و سنگین، سیستم فنر برگی به دلیل توانایی تحمل بار زیاد و استحکام بالا کاربرد دارد. در نهایت، خودروهای کلاسیک یا قدیمی ممکن است از سیستمهای بازویی یا محور نوسانی استفاده کنند که هرچند امروزه کمتر رایجاند، اما در زمان خود، ساده و مؤثر بودهاند.
جمعبندی
در این مقاله با انواع سیستم تعلیق خودرو آشنا شدیم و دیدیم که هر سیستم ویژگیها، مزایا و معایب خاص خود را دارد. انتخاب هوشمندانه سیستم تعلیق، نه تنها به بهبود تجربه رانندگی کمک میکند بلکه در طول عمر خودرو و راحتی سفرها نیز تأثیر مستقیم دارد. چه بهدنبال خودرویی اقتصادی باشید و چه یک خودرو لوکس و پرقدرت، دانستن ساختار سیستم تعلیق میتواند به شما در انتخابی آگاهانه کمک کند.
اگر قصد خرید و فروش خودرو دارید یا میخواهید از سلامت سیستم تعلیق خودروی فعلیتان مطمئن شوید، تیم کارشناسی خودرو عبادی با تجربه و تجهیزات تخصصی، آماده بررسی دقیق سیستم تعلیق و سایر بخشهای فنی خودرو پیش از خرید است.
با ما تماس بگیرید تا از یک کارشناسی مطمئن با گزارش کامل و ضمانتشده بهرهمند شوید.
سوالات متداول
۱. انواع سیستم تعلیق خودرو کداماند؟
سیستم تعلیق مستقل، سیستم تعلیق غیرمستقل، تعلیق مکفرسون، تعلیق چند پیوندی، تعلیق دوبل جناغی، تعلیق پیچشی، تعلیق هوایی،تعلیق هیدروپنوماتیک و…
۲. کدام نوع سیستم تعلیق برای خودروهای شهری مناسبتر است؟
سیستمهای مکفرسون و پیچشی به دلیل ساختار ساده، هزینه پایین و کارایی مناسب در شهر گزینههای خوبی هستند.
۳. آیا میتوان نوع سیستم تعلیق خودرو را تغییر داد؟
در برخی خودروها بله، اما این کار هزینهبر و نیازمند بررسی فنی دقیق است و باید با تغییرات دیگر در سیستم هماهنگ شود.



